Sessiz Kalma Yoluyla Hak Kaybı

Diğer adları: Sukut Yoluyla Hak Kaybı, Hak Düşürücü Sessizlik, Acquiescence, Laches, SMK m.25/6

Kısaca

Önceki hak sahibinin, sonraki bir markanın kullanıldığını bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde uzun süre sessiz kalması nedeniyle o markaya karşı hükümsüzlük veya tecavüz iddiasında bulunma hakkını kaybetmesi.

Sessiz kalma yoluyla hak kaybı, hakkını zamanında kullanmayan önceki hak sahibinin, sonradan bu hakkı ileri sürmesinin engellenmesidir. İlkenin temeli Türk Medeni Kanunu m.2’deki dürüstlük kuralıdır: Uzun süre ses çıkarmayan hak sahibi, karşı tarafta korunmaya değer bir güven oluşturur.

Hükümsüzlük Davalarında: Beş Yıl Kuralı

SMK m.25/6’ya göre marka sahibi, sonraki tarihli bir markanın kullanıldığını bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde birbirini izleyen beş yıl boyunca sessiz kalmışsa, sonraki marka tescili kötü niyetli olmadıkça kendi markasını hükümsüzlük gerekçesi olarak ileri süremez.

Unsurları:

Sonraki markanın tescilli olması ve fiilen kullanılması
Önceki hak sahibinin bu kullanımı bilmesi veya bilmesinin gerekmesi
Beş yıl boyunca kesintisiz sessiz kalınması
Sonraki tescilin kötü niyetli olmaması

Tecavüz Davalarında

Tecavüz davaları için kanunda belirli bir süre öngörülmemiştir. Yargıtay, dürüstlük kuralı çerçevesinde her olayın koşullarına göre değerlendirme yapar. Uzun süre bilinerek hoş görülen ve karşı tarafın yatırım yaptığı bir kullanıma karşı açılan dava, sessiz kalma gerekçesiyle reddedilebilir. Bu değerlendirmede kullanımın yaygınlığı ve karşı tarafın iyi niyeti önem taşır.

Pratik Sonuç

Marka sahipleri için rakip kullanımlarını düzenli izlemek ve ihlali öğrendiklerinde makul süre içinde harekete geçmek gerekir. Sonraki kullanıcı açısından ise uzun süreli, açık ve bilinen kullanımı gösteren tarihli deliller güçlü bir savunma oluşturur. Bkz. Marka Hükümsüzlüğü, Marka Hakkına Tecavüz.

Sık Sorulan Sorular

Uyarı mektubu göndermek sessizliği keser mi?

Uygulamada sessizliği kesen eylemler, ciddi ve somut bir hak arayışını gösteren ihtarname, itiraz veya dava gibi adımlardır. Sonuçsuz bırakılan tek bir yazının yeterli olup olmayacağı somut olaya göre değerlendirilir.

Sessiz kalma süresi kötü niyetli tescilde de işler mi?

Hayır. SMK m.25/6'ya göre sonraki tarihli marka tescili kötü niyetliyse sessiz kalma savunması uygulanmaz.

← Tüm Kavramlar