Endüstriyel Tasarım

Endüstriyel tasarım, bir ürünün nasıl göründüğünü korur; nasıl çalıştığını değil. Ürünün tamamı veya bir parçasının çizgi, renk, şekil, malzeme ya da yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümü, SMK uyarınca tasarım olarak korunabilir.

Koruma Şartları

• Yenilik: Aynı tasarım başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olmalıdır.
• Ayırt edici nitelik: Tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim, önceki tasarımların bıraktığı izlenimden farklı olmalıdır.
• Hoşgörü süresi: Tasarımcının kendisi veya izin verdiği kişilerce başvurudan önceki on iki ay içinde yapılan açıklamalar yeniliği ortadan kaldırmaz.

Yalnızca teknik işlevin zorunlu kıldığı özellikler ve kamu düzenine aykırı tasarımlar korunmaz.

Koruma Süresi

• Tescilli tasarım: Başvuru tarihinden itibaren beş yıl; beşer yıllık dönemlerle toplam yirmi beş yıla kadar uzatılabilir (SMK m.69/1).
• Tescilsiz tasarım: Türkiye’de kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren üç yıl (SMK m.69/2). Yalnızca kopyalamaya karşı korur.

Başvuru

TÜRKPATENT’e yapılan başvuruda tasarımın görselleri ve ürün sınıfı (Locarno sınıflandırması) belirtilir. Tek başvuruda aynı sınıftaki birden çok tasarım yer alabilir. Kurum yenilik incelemesi yapar ve yeni olmadığını tespit ettiği tasarımları reddeder (SMK m.64/6); ayırt edici nitelik ise esas olarak itiraz üzerine incelenir. Tescil yayımlandıktan sonra üç ay içinde üçüncü kişiler itiraz edebilir (SMK m.67/2). Yayımın otuz aya kadar ertelenmesi istenebilir.

Diğer Korumalarla İlişkisi

Bir ürün görünümü aynı zamanda eser olarak telif hukukuyla, ayırt edici bir ambalaj ise marka olarak veya iltibas yasağıyla korunabilir. Bu korumalar birbirini dışlamaz. Bkz. Eser, Marka.