Bağlantılı Haklar

Bağlantılı haklar, eseri yaratmayan ama onu icra eden, kaydeden veya yayınlayan kişilerin emeğini korur. FSEK m.80 bu hakları “eser sahibinin haklarına komşu haklar” olarak düzenler. Bu haklar, eser sahibinin manevi ve mali haklarına zarar vermemek kaydıyla kullanılır.

Hak Sahipleri

• İcracı sanatçılar: Bir eseri yorumlayan, seslendiren veya oynayan şarkıcılar, müzisyenler, oyuncular, dansçılar. İcralarının tespiti, çoğaltılması, yayılması ve umuma iletimi için izin hakkına sahiptir; ayrıca adlarının belirtilmesi gibi manevi hakları da vardır.
• Fonogram yapımcıları: Ses kayıtlarını ilk kez yapan kişiler. Kayıtların çoğaltılması, yayılması ve umuma iletimi onların iznine bağlıdır.
• Film yapımcıları: Filmin ilk tespitini yapan yapımcılar.
• Radyo-televizyon kuruluşları: Yayınlarının yeniden yayımlanması, tespiti ve çoğaltılması için izin hakkına sahiptir.

Süre

Bağlantılı haklar, icra, tespit veya yayının yapıldığı tarihten itibaren yetmiş yıl sürer (FSEK m.82).

Uygulamada

Müzik, film ve yayın içeriğinin ticari kullanımı genellikle hem eser sahibinin hem de bağlantılı hak sahiplerinin iznini gerektirir. Kafe, otel, mağaza gibi işletmelerde müzik kullanımı veya sosyal medya içeriklerinde ticari müzik kullanımı bu nedenle birden çok izin katmanı içerir. Bu haklar çoğunlukla meslek birlikleri aracılığıyla yönetilir. Sosyal medya platformlarının kendi müzik kütüphaneleri ise genellikle yalnızca kişisel kullanım için lisanslıdır; reklam ve ticari içerikte ayrı izin gerekebilir.