İltibas

İltibas, bir işletmenin kendi ürünlerini veya işletmesini başka bir işletmeninkiyle karıştırılacak biçimde sunmasıdır. TTK m.55/1-a-4’e göre başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleriyle karıştırılmaya yol açan önlemler almak haksız rekabettir.

Nelerle İltibas Yaratılır?

• Tescilsiz işaret, logo veya ürün adı
• Ambalaj tasarımı, renk düzeni ve etiket
• Ürünün şekli ve genel görünümü (trade dress)
• Mağaza dekorasyonu ve kurumsal kimlik unsurları
• Ticaret unvanı, işletme adı veya alan adı

Unsurları

• Taklit edilen unsurun piyasada belirli bir işletmeyi çağrıştıracak ölçüde ayırt edici veya tanınmış olması
• Kullanılan önlemin ortalama müşteri nezdinde karışıklığa elverişli olması
• Kusur şartı aranmaz; ancak tazminat talebi için kusur gerekir

Marka Hakkıyla İlişkisi

Tescilli markalarda koruma SMK’dan doğar ve marka hakkına tecavüz hükümleri uygulanır. İltibas yasağı ise tescil bulunmayan veya tescilin kapsamadığı durumlarda tamamlayıcı koruma sağlar. Örneğin markası farklı olsa bile rakibin ambalajını birebir taklit eden bir ürün iltibas oluşturabilir. Ürün görünümü için tescilli koruma isteniyorsa bkz. Endüstriyel Tasarım.

Hukuki Yollar

Haksız rekabet davaları (tespit, men, ref, tazminat), ihtiyati tedbir ve kasıt varsa şikâyet üzerine cezai yaptırım (TTK m.62). Davada taklit edilen unsurun piyasadaki tanınmışlığını gösteren tarihli deliller ile iki ürünün yan yana karşılaştırması belirleyicidir.