Haksız Rekabet

Diğer adları: Dürüst Olmayan Rekabet, Haksız Rekabet Davası, Unfair Competition, TTK m.54, TTK m.55

Kısaca

Rakipler arasındaki veya tedarikçilerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen, aldatıcı veya dürüstlük kuralına başka biçimde aykırı davranış ve ticari uygulamalar.

Haksız rekabet, ticari hayatta dürüstlük kuralına aykırı davranışları yasaklayan genel bir hukuk kurumudur. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m.54’e göre amaç, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasındaki veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.

Başlıca Haksız Rekabet Hâlleri (TTK m.55)

Kötüleme: Başkalarını veya ürünlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek
Yanıltıcı açıklama: Kendisi, ürünleri veya fiyatları hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmak
Karıştırılmaya yol açma: Başkasının malları, iş ürünleri veya işleriyle karışıklığa yol açan önlemler almak; bkz. İltibas
Haksız karşılaştırma: Gerçeğe aykırı, yanıltıcı veya rakibi gereksiz yere kötüleyen karşılaştırmalar; bkz. Karşılaştırmalı Reklam
Sözleşmeyi ihlale yöneltme: Müşterileri veya çalışanları sözleşmelerine aykırı davranmaya yöneltmek
İş ürününden yetkisiz yararlanma: bkz. Başkasının İş Ürününden Yararlanma
Üretim ve iş sırlarını ifşa: bkz. Ticari Sır
İş şartlarına uymama ve dürüstlük kuralına aykırı işlem şartları kullanma

Liste örnek niteliğindedir; m.54’teki genel ilkeye aykırı her davranış haksız rekabet olabilir.

Davalar (TTK m.56)

Haksız rekabet nedeniyle müşterileri, kredisi, mesleki itibarı veya ekonomik menfaatleri zarar gören ya da böyle bir tehlikeyle karşılaşan kişi şunları isteyebilir:

Fiilin haksız olup olmadığının tespiti
Haksız rekabetin men’i (önlenmesi)
Maddi durumun ortadan kaldırılması (ref’i), yanıltıcı beyanların düzeltilmesi ve gerekirse araç ve malların imhası
Kusur varsa maddi ve manevi tazminat

Dava açılmadan önce veya dava sırasında ihtiyati tedbir istenebilir (TTK m.61). Haksız rekabet davaları ticaret mahkemelerinde görülür; bkz. Ticari Dava.

Cezai Yaptırım

TTK m.55’teki haksız rekabet fiillerinden birini kasten işleyenler, dava açma hakkı olanlardan birinin şikâyeti üzerine iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır (TTK m.62).

Diğer Alanlarla İlişkisi

Haksız rekabet, marka ve telif haklarıyla korunmayan durumlarda tamamlayıcı koruma sağlar. Örneğin tescilsiz bir ambalaj veya ürün görünümü, iltibas yasağıyla korunabilir. Reklamlarla ilgili haksız rekabet için bkz. Haksız Ticari Uygulama. Rekabet Kanunu ise piyasadaki rekabetin kısıtlanmasını düzenler; bkz. Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma.

Sık Sorulan Sorular

Haksız rekabet için tarafların rakip olması gerekir mi?

Hayır. TTK, rakipler arasındaki ilişkilerin yanında tedarikçilerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen davranışları da kapsar. Rakip olmayan bir kişinin, örneğin bir medya kuruluşunun veya tüketicinin ticari alana yansıyan davranışı da haksız rekabet oluşturabilir.

Haksız rekabet davası ne zaman zamanaşımına uğrar?

Davacının haklarının doğumunu öğrendiği günden itibaren bir yıl ve her hâlde doğumundan itibaren üç yıl içinde açılmalıdır. Fiil daha uzun zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır (TTK m.60).

← Tüm Kavramlar