Haksız Ticari Uygulama

Diğer adları: Yanıltıcı Uygulama, Saldırgan Uygulama, Unfair Commercial Practice

Kısaca

Mesleki özenin gereklerine aykırı olan ve tüketicinin ekonomik davranışını önemli ölçüde bozan veya bozma ihtimali bulunan yanıltıcı ya da saldırgan ticari uygulamalar; 6502 sayılı Kanun'a göre yasaktır.

Haksız ticari uygulama, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 62. maddesine göre, mesleki özenin gereklerine aykırı olan ve ortalama tüketicinin ekonomik davranışını önemli ölçüde bozan veya bozma ihtimali bulunan uygulamalardır. Kanun haksız ticari uygulamaları yasaklar; ayrıntılar Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği ile düzenlenir.

Yanıltıcı Uygulamalar

Yanıltıcı uygulamalar, ürünün varlığı, niteliği, temel özellikleri, fiyatı, fiyatın hesaplanma biçimi, indirimler, teslim koşulları veya satıcının kimliği gibi konularda tüketiciyi aldatan ya da aldatma ihtimali bulunan uygulamalardır. Bir bilgi teknik olarak doğru olsa da sunuluş biçimi nedeniyle yanıltıcı olabilir. Önemli bir bilginin gizlenmesi, belirsiz veya geç verilmesi de yanıltıcı ihmal olarak haksız ticari uygulama sayılır.

Saldırgan Uygulamalar

Saldırgan uygulamalar, taciz, zorlama veya kişiyi baskı altına alma yoluyla tüketicinin seçim özgürlüğünü önemli ölçüde kısıtlayan uygulamalardır. Israrlı ve istenmeyen satış aramaları, sözleşmeden doğan hakların kullanılmasının zorlaştırılması ve tüketicinin içinde bulunduğu özel durumun istismar edilmesi tipik örneklerdir.

Her Durumda Haksız Sayılan Uygulamalar

Yönetmelik ekinde, ayrıca etki değerlendirmesi yapılmaksızın her durumda haksız sayılan uygulamalar listelenmiştir. Örneğin; gerçekte olmadığı hâlde ürünün yalnızca çok kısa bir süre için mevcut olduğunu ileri sürmek, satılması kanunen yasak bir ürünün satılabileceğini iddia etmek, gerçekte ücretli olan bir ürünü “bedava” veya “ücretsiz” olarak tanıtmak ve bir ürünü gerçek dışı olarak bir onay, sertifika veya kalite işaretine sahipmiş gibi göstermek bu listededir.

Uygulamada Sık Karşılaşılan Konular

Gerçek olmayan indirimler, eksik veya yanıltıcı fiyat gösterimleri, sahte tüketici değerlendirmeleri, belirsiz çevre beyanları ve 2022 değişikliğiyle düzenlenen, tüketiciye bildirilmeden uygulanan kişiselleştirilmiş fiyatlar, Reklam Kurulu’nun haksız ticari uygulama kararlarında öne çıkan konulardır.

Sık Sorulan Sorular

Haksız ticari uygulama ile yanıltıcı reklam aynı şey mi?

Yanıltıcı reklam, haksız ticari uygulamanın bir türüdür. Haksız ticari uygulama kavramı daha geniştir; reklam dışındaki satış teknikleri, ambalaj bilgileri, satış sonrası davranışlar ve baskıcı satış yöntemleri de bu kapsamda değerlendirilir.

Bir uygulamanın tüketiciyi gerçekten etkilemiş olması gerekir mi?

Hayır. Uygulamanın ortalama tüketicinin ekonomik davranışını önemli ölçüde bozma ihtimali taşıması yeterlidir.

← Tüm Kavramlar