Ticari Sır

Diğer adları: Üretim ve İş Sırrı, Know-How, Gizli Bilgi, Trade Secret, TTK m.55/1-d

Kısaca

Bir işletmeye ait olan, yalnızca sınırlı bir çevre tarafından bilinen, sahibinin gizli kalmasında meşru ekonomik menfaati bulunan ve gizliliğini korumak için önlem aldığı bilgi.

Ticari sır; müşteri listeleri, fiyatlandırma ve maliyet bilgileri, formüller, üretim yöntemleri, yazılım kaynak kodu, iş planları ve tedarikçi koşulları gibi, işletmeye rekabet avantajı sağlayan gizli bilgilerdir. Patent veya telif hakkının aksine tescile bağlı değildir ve bilgi gizli kaldığı sürece korunur.

Hukuki Koruma

Türkiye’de ticari sırları düzenleyen özel bir kanun yoktur. Koruma birden çok kaynaktan gelir:

Haksız rekabet (TTK m.55/1-d): Gizlice ve izinsiz ele geçirilen veya hukuka aykırı biçimde öğrenilen bilgileri ve iş sırlarını değerlendiren veya başkalarına bildiren kişi dürüstlüğe aykırı davranmış olur. Çalışanları iş sırlarını ifşa etmeye veya ele geçirmeye yöneltmek de haksız rekabettir (TTK m.55/1-b-3). Bkz. Haksız Rekabet.
İş hukuku: İşçi, iş ilişkisi süresince öğrendiği üretim ve iş sırlarını kullanamaz ve açıklayamaz; işverenin haklı menfaatinin korunması için gerekli olduğu ölçüde bu borç iş ilişkisi bittikten sonra da devam eder (TBK m.396). Sözleşme sonrası rekabet yasağı için bkz. İşçinin Rekabet Yasağı.
Ceza hukuku: Ticari sır niteliğindeki bilgileri yetkisiz kişilere vermek veya ifşa etmek TCK m.239’da suç olarak düzenlenmiştir; bkz. Ticari Sırrın Açıklanması.
Sözleşme: Gizlilik sözleşmeleri ve iş sözleşmelerindeki gizlilik hükümleri, korumanın kapsamını ve ihlal hâlindeki yaptırımları netleştirir.

Şirket İçi Önlemler

Ticari sır iddiasının mahkemede başarılı olması büyük ölçüde şirketin aldığı önlemlere bağlıdır:

Gizli bilgilerin sınıflandırılması ve “gizli” olarak işaretlenmesi
Erişimin bilmesi gereken kişilerle sınırlanması ve erişim kayıtlarının tutulması
Çalışanlar, danışmanlar ve iş ortaklarıyla gizlilik sözleşmeleri
İşten ayrılan çalışanlardan cihaz ve belge iadesi, hesapların kapatılması
Bilgi güvenliği politikaları ve çalışan eğitimleri

İhlal Hâlinde

İhlalin önlenmesi, durdurulması ve tazminat için hukuk davası; acil durumlarda delil tespiti ve ihtiyati tedbir; koşulları varsa şikâyet yoluyla ceza soruşturması başlatılabilir. Algoritmalar ve yazılımlar için bkz. Bilgisayar Programı.

Sık Sorulan Sorular

Türkiye'de ticari sırları düzenleyen özel bir kanun var mı?

Hayır. Ticari sırlar TTK'nın haksız rekabet hükümleri, Türk Borçlar Kanunu'nun işçinin sadakat ve sır saklama borcu, Türk Ceza Kanunu m.239 ve sözleşmeler aracılığıyla korunur.

Bir bilginin ticari sır sayılması için ne gerekir?

Bilginin genel olarak bilinmemesi, kolayca elde edilememesi, sahibinin gizli kalmasında ekonomik menfaati bulunması ve sahibinin gizliliği korumak için makul önlemler almış olması gerekir. Önlem alınmamış bilginin sır olduğunu ispatlamak güçtür.

← Tüm Kavramlar