Delil Tespiti

Diğer adları: Delil Tespit Davası, Tespit, Preservation of Evidence, Evidence Preservation, Bilirkişi Tespiti

Kısaca

Dava açılmadan önce veya dava sırasında, kaybolma ya da değişme tehlikesi bulunan delillerin mahkeme aracılığıyla önceden incelenip kayıt altına alınması.

Delil tespiti, ileride açılacak veya açılmış bir davada kullanılacak delillerin, kaybolma veya değişme tehlikesine karşı mahkeme eliyle önceden incelenip kayıt altına alınmasıdır (HMK m.400-406). İnşaat ayıpları, teslim edilen malın durumu, internet sitesindeki içerik veya bir makinenin arızası gibi zamanla değişebilecek durumlar için kullanılır.

Şartları

Delil tespiti, şu durumlardan birinde istenebilir:

Delilin kaybolma veya ileride kullanılmasının zorlaşma tehlikesi bulunması,
Talep edenin delilin hemen tespit edilmesinde başka bir hukuki yararının bulunması.

Talep eden, bu şartları yaklaşık olarak ispat etmelidir.

Usul

Görevli ve yetkili mahkeme: Dava açılmışsa davanın görüldüğü mahkeme; açılmamışsa esas davaya bakacak mahkeme veya tespit edilecek şeyin bulunduğu yer mahkemesi.
İnceleme: Mahkeme keşif, bilirkişi incelemesi veya tanık dinlenmesi yoluyla tespit yapar.
Karşı tarafın dinlenmesi: Kural olarak karşı taraf dinlenir; acil durumlarda dinlenmeden tespit yapılabilir ve sonuç karşı tarafa tebliğ edilir.
Giderler: Tespit giderlerini talep eden öder; esas davada bu giderler yargılama giderlerine eklenir.

Dijital Deliller

Ticari uyuşmazlıklarda e-postalar, yazışmalar, internet sitesi içerikleri ve sosyal medya paylaşımları önemli delillerdir. Bunlar silinebileceği için mahkeme aracılığıyla delil tespiti veya noter tespiti yoluyla kayıt altına alınmalıdır. Rakibin internet sitesindeki haksız rekabet oluşturan içerikler veya fikri mülkiyet ihlalleri bu yolla belgelenebilir.

İhtiyati Tedbirden Farkı

Delil tespiti yalnızca mevcut durumu kayıt altına alır; karşı tarafın bir işlemi yapmasını engellemez. Bir durumun değiştirilmesinin önlenmesi gerekiyorsa ihtiyati tedbir istenmelidir. Delil tespiti, ticari dava öncesindeki arabuluculuk zorunluluğuna tabi değildir.

Sık Sorulan Sorular

Delil tespiti istemek için dava açmış olmak gerekir mi?

Hayır. Delil tespiti dava açılmadan önce de istenebilir. Bu durumda esas hakkındaki davaya bakacak mahkemeden veya tespit edilecek şeyin bulunduğu yer mahkemesinden talep edilir.

Delil tespitinin sonucu hâkimi bağlar mı?

Tespit edilen deliller, davada diğer deliller gibi değerlendirilir. Tespit, karşı taraf dinlenmeden yapılmışsa karşı tarafa tebliğ edilir ve karşı taraf itirazlarını bildirebilir. Mahkeme gerekirse yeni bir inceleme yaptırabilir.

← Tüm Kavramlar