Dava Takibi

Birçok uyuşmazlıkta evet. İşçilik alacakları ve işe iade, ticari davalardaki para alacağı ve tazminat talepleri ile tüketici uyuşmazlıklarının önemli bir kısmında arabuluculuğa başvurmak dava şartı; bu yapılmadan açılan dava usulden reddediliyor. Arabuluculuk bir formalite olarak görülmemeli: iyi hazırlanılmış bir arabuluculuk görüşmesi, yıllar sürebilecek bir davayı birkaç haftada sonuçlandırabiliyor.

Dürüst cevap: dosyaya, mahkemeye ve istinaf ile temyiz aşamalarına gidilip gidilmediğine göre büyük farklılık gösteriyor. Bilirkişi incelemesi gerektiren ticari davalar ve üst mahkeme aşamaları süreyi belirgin biçimde uzatıyor. Bu yüzden dava açma kararı verilmeden önce süre, maliyet ve başarı ihtimali birlikte değerlendirilmeli; bazen daha kısa sürede sonuç veren bir uzlaşma, kazanılmış bir davadan daha değerli oluyor.

Kural olarak evet. Davada haksız çıkan taraf, yargılama giderlerinden ve karşı tarafın kanunda belirlenen tarifeye göre hesaplanan vekâlet ücretinden sorumlu tutuluyor; dava kısmen kabul edilirse bu giderler oranlanarak paylaştırılıyor. Karşı taraf vekâlet ücreti, kendi avukatınıza ödediğiniz ücretten ayrı bir kalem ve özellikle yüksek değerli davalarda hesaba katılması gereken bir risk.

İzlenecek yol, cezayı veren kuruma ve dayandığı kanuna göre değişiyor: bazı cezalara sulh ceza hâkimliğine başvurularak, bazılarına idare mahkemesinde iptal davası açılarak itiraz ediliyor. Süreler kısa ve kaçırıldığında ceza kesinleşiyor; idare mahkemesinde genel kural tebliğden itibaren altmış gün. Bazı cezalarda süresi içinde peşin ödeme indirim sağlıyor ve bu seçenek itiraz hakkını ortadan kaldırmıyor; bu yüzden karar tebliğ edilir edilmez değerlendirme yapılmalı.

Hayır. Alacağın tahsilini tehlikeye düşürecek bir durum varsa, dava açılmadan önce ya da dava sırasında mahkemeden ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbir istenebiliyor. Bu kararlar kısa sürede verilebiliyor, ancak mahkeme genellikle karşı tarafın uğrayabileceği zarara karşı teminat istiyor. Hızlı hareket etmek belirleyici: tedbir talebinin gecikmesi, kazanılmış bir davanın tahsil edilemez hâle gelmesine yol açabiliyor.