Yatırım

Yatırımcı ilk olarak pay yapısının net olduğunu, fikri mülkiyetin şirkete ait olduğunu ve önemli sözleşmelerin düzenli olduğunu görmek istiyor. Kurucular ve geliştiriciler arasındaki hak devirlerinin yazılı olmaması, eksik genel kurul kararları ya da kayıt dışı pay vaatleri, tur sürecini en çok yavaşlatan konular. Bu eksikleri yatırımcı incelemesinden önce kapatmak hem süreci hızlandırıyor hem de pazarlık gücünü koruyor.

Türk hukukunda SAFE'in doğrudan bir karşılığı yok. Aynı ekonomik sonuç, sözleşme ile sermaye artırımı mekanizmalarının birlikte kurgulanmasıyla elde edilebiliyor; ancak yapının şirket türüne göre dikkatle kurulması gerekiyor. Yurt dışındaki bir standart metnin olduğu gibi kullanılması, dönüşüm anında uygulanamayan hükümlerle karşılaşılmasına yol açabiliyor.

Vesting de Türk hukukunda kanunda düzenlenmiş bir kurum değil; pay devri vaatleri, geri alım hakları ve pay sahipleri sözleşmesindeki hükümlerle kurgulanıyor. Kurucu vesting'i, bir kurucunun erken ayrılması hâlinde payların ne olacağını önceden belirlediği için yatırımcıların sıkça talep ettiği bir düzenleme. Çalışan pay planlarında ise vergi ve iş hukuku boyutu ayrıca değerlendirilmeli.

Zorunlu değil, ama çoğu zaman tercih ediliyor. Anonim şirkette pay devri daha kolay, imtiyazlı pay grupları ve sermaye artırımı daha esnek kurgulanabiliyor; bu da birden fazla yatırım turu planlayan girişimler için önemli. Tür değiştirme, şirketin tüzel kişiliği korunarak yapılabiliyor ve ilk turdan önce yapılması genellikle daha az maliyetli oluyor.

Bu yapıda Türkiye'deki şirketin payları yurt dışında kurulan bir şirkete devrediliyor ve yatırım o şirket üzerinden yapılıyor. Yatırımcıya tanıdık bir hukuk düzeni ve standart belgeler sağladığı için tercih ediliyor; ancak vergisel sonuçları, fikri mülkiyetin hangi şirkette tutulacağı ve Türkiye'deki çalışanların pay planlarına etkisi baştan planlanmalı. Yapının sonradan geri alınması, kurulmasından çok daha zor.