Doğrudan Yabancı Yatırım

Doğrudan yabancı yatırım, yabancı bir gerçek veya tüzel kişinin Türkiye’de yeni bir şirket kurması, şube açması ya da mevcut bir şirketin paylarını edinmesidir. Borsada yüzde 10’un altında pay edinimi gibi portföy yatırımları bu kapsamın dışındadır.

Temel İlkeler

4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’nun temel ilkeleri şunlardır:

• Eşit muamele: Yabancı yatırımcılar yerli yatırımcılarla eşit muameleye tabidir.
• İzin serbestisi: Şirket kurmak veya mevcut bir şirkete ortak olmak için kural olarak önceden izin gerekmez.
• Kamulaştırma güvencesi: Yabancı yatırımlar, kamu yararı gerekmedikçe ve bedeli ödenmedikçe kamulaştırılamaz.
• Serbest transfer: Kâr payı, satış ve tasfiye bedelleri yurt dışına serbestçe transfer edilebilir.
• Uyuşmazlık çözümü: Koşulları varsa uluslararası tahkime başvurulabilir.

Yatırım Yapısı

Yabancı yatırımcılar şirketlerini 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre, yerli ortaklı şirketlerle aynı usulle kurar. Uygulamada en çok anonim şirket ve limited şirket tercih edilir. Yapı seçimi, kuruluş belgeleri ve adımlar için Türkiye’de Şirket Kuruluşu: Yabancı Yatırımcılar İçin Rehber başlıklı rehberimize bakabilirsiniz.

Dikkat Edilecekler

• Sektörel izinler: Bankacılık, sigortacılık, enerji, medya, sivil havacılık ve benzeri sektörlerde ilgili düzenleyici kurumdan lisans ve izin gerekir; bazı sektörlerde yabancı pay oranına sınırlar vardır.
• Bildirimler: Yabancı sermayeli şirketler sermaye ve faaliyet bilgilerini Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na düzenli olarak bildirir.
• Taşınmaz edinimi: Yabancı sermayeli şirketlerin taşınmaz edinimi ayrıca izin ve bildirim kurallarına tabidir.
• Rekabet hukuku: Mevcut bir şirketin kontrolünü kazandıran edinimler, ciro eşikleri aşılıyorsa Rekabet Kurulu iznine tabidir; bkz. Devralma.
• Pay sahipleri ilişkisi: Yerel bir ortakla yapılan yatırımlarda yönetim, pay devri ve çıkış kuralları bir pay sahipleri sözleşmesiyle düzenlenmelidir.