Startup İstihdam ve Danışman Modelleri

Girişimler ve hızlı büyüyen şirketler, ekiplerini çoğu zaman tam zamanlı iş sözleşmelerinin ötesinde kurar: yarı zamanlı çalışanlar, serbest çalışan yazılımcılar, yurt dışındaki danışmanlar, hisse karşılığı çalışan ilk ekip üyeleri. Bu esnek modelleri iş hukuku, sosyal güvenlik ve fikri mülkiyet riskleriyle birlikte değerlendirerek kuruyor, sözleşmelerini hazırlıyoruz.

Danışman (contractor) ile çalışan arasındaki fark nedir?

Bir kişiyle kurulan ilişkinin iş sözleşmesi mi yoksa serbest çalışma (hizmet veya eser sözleşmesi) mi olduğu, sözleşmenin adına göre değil fiilî duruma göre belirlenir. Kişi işverenin talimatıyla, belirlenen saatlerde, işverenin organizasyonu içinde ve düzenli ücret karşılığında çalışıyorsa, sözleşmede “danışman” yazsa bile işçi sayılabilir.

Bu durumda geçmişe dönük sosyal güvenlik primleri, kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma ve yıllık izin alacakları gündeme gelebilir. Bu nedenle esnek modellerin baştan doğru kurgulanması, ileride ortaya çıkabilecek önemli maliyetleri önler.

Serbest çalışanın ürettiği yazılım kime aittir?

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na göre işçinin işini yaparken meydana getirdiği eserler üzerindeki mali haklar, aksi kararlaştırılmadıkça işverene aittir. Serbest çalışanlar için ise böyle bir kural yoktur: haklar, yazılı bir sözleşmeyle ve devredilen haklar tek tek belirtilerek devredilmedikçe onu üreten kişide kalır. Bu, yatırım turlarındaki hukuki incelemede en sık karşılaşılan eksikliklerden biridir.

Kapsam

Startup ve scale-up şirketler için esnek istihdam, danışman ve contractor modellerinin oluşturulması
Danışmanlık, serbest çalışma ve fikri mülkiyet devir sözleşmelerinin hazırlanması
Kısmi süreli, uzaktan ve yurt dışından çalışma modellerinin değerlendirilmesi
Mevcut ilişkilerin iş hukuku riski bakımından gözden geçirilmesi

Nasıl Çalışıyoruz

Ekibin yapısının ve her kişiyle kurulan ilişkinin fiilî durumunun tespiti
İlişkilerin iş sözleşmesi, danışmanlık veya serbest çalışma olarak doğru nitelendirilmesi
Uygun sözleşme modellerinin ve fikri mülkiyet devir hükümlerinin hazırlanması
Yurt dışından çalışanlar için vergi ve sosyal güvenlik boyutunun uzmanlarla birlikte değerlendirilmesi
Geçmişe dönük eksiklerin, özellikle fikri mülkiyet devirlerinin tamamlanması

Ekip

Zeynep Nur Çivicik Ortak

Dr. Deniz Okuyucu Counsel

Sık Sorulan Sorular

İlk ekip üyelerine maaş yerine hisse verebilir miyiz?

Kişi fiilen işçi olarak çalışıyorsa, asgari ücret ve sosyal güvenlik yükümlülükleri hisse verilmesiyle ortadan kalkmaz. Hisse, ücretin yerine değil yanına eklenen bir teşvik olarak kurgulanmalıdır. Kişi ortak olarak şirkete katkı veriyorsa, bu ilişkinin hissedar sözleşmesiyle ayrıca düzenlenmesi gerekir.

Yurt dışında yaşayan bir yazılımcıyla nasıl çalışabiliriz?

Genellikle hizmet sözleşmesiyle ve kişinin kendi ülkesinde fatura keserek çalışması yoluyla, ya da o ülkede istihdam hizmeti veren bir aracı şirket üzerinden. Her iki modelde de fikri mülkiyet devri ve gizlilik hükümleri sözleşmede ayrıca yer almalıdır; ayrıca o ülkenin iş hukuku ve vergi kuralları da dikkate alınmalıdır.

Serbest çalışanla yapılan sözleşmede nelere dikkat edilmeli?

İşin tanımı ve teslim koşulları, ücret ve faturalandırma, fikri mülkiyet haklarının devri, gizlilik, rekabet yasağı ve sözleşmenin sona ermesi açıkça düzenlenmelidir. Talimat, çalışma saati ve işyerine bağlılık gibi iş ilişkisini andıran hükümlerden kaçınılmalıdır.

Teknokentteki şirketimiz için ek kurallar var mı?

Teknoloji geliştirme bölgelerinde ve Ar-Ge merkezlerinde çalışan personel için vergi ve prim teşvikleri bulunur; bu teşviklerden yararlanabilmek için personelin çalışma şekli ve yeri belirli şartlara tabidir. Esnek çalışma modelleri kurulurken bu şartlar da dikkate alınmalıdır.

Bu hizmet hakkında görüşmek ister misiniz? Bizimle bir görüşme planlayın, ilk görüşme ücretsizdir.

Görüşme Planla