Dava Şartı Arabuluculuk

Dava şartı arabuluculuk, Kanun’da sayılan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasının zorunlu olmasıdır. Arabulucuya başvurulmadan açılan dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A maddesinde ve ilgili özel kanunlarda düzenlenir.

Hangi Uyuşmazlıklarda?

• Ticari uyuşmazlıklar: Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat istemli ticari davalar; itirazın iptali ve menfi tespit davaları da bu kapsamdadır.
• İş uyuşmazlıkları: İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade davaları.
• Tüketici uyuşmazlıkları: Tüketici hakem heyetinin görev alanı dışında kalan tüketici uyuşmazlıkları.
• 1 Eylül 2023’ten itibaren: Kira ilişkilerinden doğan uyuşmazlıklar, taşınır ve taşınmazların paylaştırılması, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkından doğan uyuşmazlıklar.

Süreç

1. Başvuru, adliyelerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır; arabulucu büro tarafından atanır.
2. Arabulucu, tarafları toplantıya davet eder. Ticari uyuşmazlıklarda arabulucu, kural olarak atandığı tarihten itibaren altı hafta içinde süreci sonuçlandırır; zorunlu hâllerde süre iki hafta uzatılabilir.
3. Süreç sonunda anlaşma veya anlaşamama son tutanağı düzenlenir. Dava, son tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış örneği dava dilekçesine eklenerek açılır.

Arabulucuya başvuruyla zamanaşımı durur ve hak düşürücü süreler işlemez.

Toplantıya Katılmamanın Sonucu

Geçerli bir mazeret olmaksızın ilk toplantıya katılmayan taraf, davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmez. Anayasa Mahkemesi’nin 2024’te “tamamından” ibaresini iptal etmesinin ardından 7531 sayılı Kanun’la bu düzenleme getirilmiştir. Bkz. Yargılama Giderleri.

Anlaşma Belgesi

Taraflar, avukatları ve arabulucu tarafından imzalanan anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhine gerek olmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır. Ayrıntılı süreç, süreler ve hazırlık için Dava Öncesi Zorunlu Arabuluculuk Rehberi başlıklı rehberimize bakabilirsiniz.