Yargılama Giderleri

Yargılama giderleri, bir davanın açılması ve yürütülmesi için yapılan masraflardır (HMK m.323-333). Kural olarak davayı kaybeden tarafa yüklenir.

Kapsamı

• Harçlar: Başvurma harcı, peşin harç ve karar ve ilam harcı. Para alacaklarında nispi harç, dava değerine göre hesaplanır.
• Gider avansı: Tebligat, bilirkişi ve tanık giderleri için dava açılırken yatırılan avans. Eksik avans süresinde tamamlanmazsa dava usulden reddedilebilir.
• Bilirkişi, tanık ve keşif giderleri,
• Tebligat ve yazışma giderleri,
• Vekâlet ücreti: Avukatla temsil edilen tarafa, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre hükmedilir; bkz. Karşı Vekâlet Ücreti.

Kim Öder?

• Davayı kaybeden taraf, karşı tarafın yaptığı yargılama giderlerini öder.
• Taraflar kısmen haklı çıkmışsa giderler haklılık oranına göre paylaştırılır.
• Davalı, davanın açılmasına kendi davranışıyla sebep olmamışsa ve ilk duruşmada davayı kabul ederse giderlere mahkûm edilmeyebilir.
• Sulh hâlinde taraflar giderleri serbestçe düzenleyebilir.

Arabuluculuk ve Giderler

Dava şartı arabuluculukta geçerli bir mazeret olmaksızın ilk toplantıya katılmayan taraf, davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmez. Bu kural, 2024’te Anayasa Mahkemesi’nin “tamamından” ibaresini iptal etmesinin ardından 7531 sayılı Kanun’la getirilmiştir.

Yabancı Davacı Teminatı

Türkiye’de yerleşik olmayan yabancı davacılar, yargılama giderlerini ve karşı tarafın zararını karşılamak üzere teminat göstermekle yükümlü tutulabilir. Karşılıklılık esasına dayanan uluslararası anlaşmalarla bu yükümlülükten muafiyet sağlanabilir.

Strateji Açısından

Dava değeri, harç ve vekâlet ücreti tutarlarını doğrudan etkiler. Bu nedenle dava açmadan önce olası gider riski hesaplanmalıdır. Kanun yolu aşamasında da ayrı harç ve giderler doğar; bkz. İstinaf ve Temyiz.