İhtiyati Haciz

İhtiyati haciz, bir para alacağının ileride tahsil edilebilmesini güvenceye almak için borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır (İcra ve İflas Kanunu m.257-268). Ticari uyuşmazlıklarda, borçlunun dava veya takip süresince mallarını elden çıkarmasını önlemenin en etkili aracıdır.

Şartları

• Vadesi gelmiş alacak: Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para alacağı için ihtiyati haciz istenebilir.
• Vadesi gelmemiş alacak: Borçlunun belli bir yerleşim yeri yoksa ya da borçlu mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kaçmaya hazırlanıyorsa vadesi gelmemiş alacaklar için de istenebilir.
• Yaklaşık ispat: Alacaklı, alacağının varlığını ve ihtiyati haciz sebebini mahkemeyi ikna edecek ölçüde ortaya koymalıdır. Kambiyo senetleri, faturalar ve yazışmalar bu amaçla kullanılır.

Teminat

Alacaklı, ihtiyati haczin haksız çıkması hâlinde borçlunun ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlara karşı teminat gösterir. Alacak resmi bir belgeye veya ilama dayanıyorsa mahkeme teminat alınmamasına karar verebilir.

Uygulama ve Süreler

• Karar, verildiği tarihten itibaren on gün içinde icra dairesinden uygulanması istenmelidir.
• Dava açılmadan alınan ihtiyati hacizde alacaklı, haczin uygulanmasından itibaren yedi gün içinde icra takibi başlatmalı veya dava açmalıdır.
• Borçlu, haczin uygulanmasından itibaren yedi gün içinde ihtiyati haciz kararına itiraz edebilir.

Uygulamadaki Önemi

İhtiyati haciz, alacaklıya pazarlık gücü sağlar; borçlunun banka hesapları veya alacakları üzerindeki haciz çoğu zaman uzlaşmayı hızlandırır. Haksız ihtiyati haciz ise alacaklı açısından tazminat riskidir.

Para dışındaki uyuşmazlık konuları için ihtiyati tedbir istenir. İhtiyati hacizden sonraki takip genellikle ilamsız icra takibi yoluyla yapılır. Ticari davalarda ihtiyati haciz talebi, dava şartı arabuluculuğa tabi değildir.