İlamsız İcra Takibi

İlamsız icra takibi, elinde mahkeme kararı bulunmayan alacaklının, alacağını icra dairesi aracılığıyla tahsil etmek için başlattığı takiptir (İcra ve İflas Kanunu m.58 vd.). Ticari hayatta ödenmeyen faturalar ve sözleşme alacakları için en sık kullanılan yoldur; dava açmaya göre daha hızlı ve maliyeti düşüktür.

Süreç

1. Takip talebi: Alacaklı, alacağın tutarını ve sebebini belirterek icra dairesine başvurur. Bu aşamada alacağı ispatlayan bir belge aranmaz.
2. Ödeme emri: İcra dairesi borçluya ödeme emri gönderir.
3. İtiraz süresi: Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir.
4. Kesinleşme ve haciz: Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir; alacaklı borçlunun mallarının haczini isteyebilir.

Borçlunun İtirazı

Borçlunun itirazı takibi durdurur. Borçlu, borcun tamamına veya bir kısmına, imzaya ya da alacaklının takip yetkisine itiraz edebilir. İtirazın gerekçe göstermesi gerekmez; bu nedenle uygulamada itiraz sık görülür.

İtiraz Üzerine Alacaklının Seçenekleri

• İtirazın kaldırılması: Alacak, imzası ikrar edilmiş adi senet veya resmi belge gibi Kanun’da sayılan belgelere dayanıyorsa alacaklı, icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Süre altı aydır.
• İtirazın iptali davası: Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede dava açabilir. Haklı çıkarsa borçlu aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilebilir.

Borçlunun Korunması

Borçlu, borçlu olmadığını düşünüyorsa takipten önce veya sonra menfi tespit davası açabilir. Haksız ve kötü niyetli takip yapan alacaklı da tazminata mahkûm edilebilir.

Strateji

• Alacaklı, borçlunun mallarını kaçırma riski varsa takipten önce ihtiyati haciz almayı değerlendirmelidir.
• Kambiyo senedine (çek, bono, poliçe) dayanan alacaklarda, itiraz sürelerinin daha kısa olduğu kambiyo senetlerine özgü takip yolu daha etkilidir.
• Takip, zamanaşımını keser.