İptal Davası (İdari Yargı)

İptal davası, hukuka aykırı bir idari işlemin ortadan kaldırılması için açılan davadır (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2). Düzenleyici kurumların kararları, idari para cezaları, ihale ve ruhsat işlemleri gibi idari işlemlere karşı başvurulan temel yoldur.

Hukuka Aykırılık Sebepleri

İdari işlem, şu unsurlardan biri bakımından hukuka aykırıysa iptal edilir:

• Yetki: İşlemi yapan makamın yetkili olmaması,
• Şekil: Kanunda öngörülen usul ve şekle uyulmaması (örneğin savunma alınmaması),
• Sebep: İşlemin dayandığı olguların gerçeğe uymaması veya hukuken yeterli olmaması,
• Konu: İşlemin doğurduğu sonucun hukuka aykırı olması,
• Maksat: İşlemin kamu yararı dışında bir amaçla yapılması.

Süre

• Özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde dava açma süresi Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış gün, vergi mahkemelerinde otuz gündür.
• Süre, işlemin yazılı bildiriminden itibaren başlar.
• İlgililer dava açmadan önce işlemin kaldırılmasını veya değiştirilmesini idareden isteyebilir; bu başvuru dava açma süresini durdurur. İdare altmış gün içinde cevap vermezse istem reddedilmiş sayılır.

Düzenleyici Kurum Kararları

• Rekabet Kurulu: Nihai kararlarına ve idari para cezalarına karşı idare mahkemesinde dava açılır.
• Reklam Kurulu: Kararlarına karşı idare mahkemesinde dava açılır.
• Kişisel Verileri Koruma Kurulu: 1 Haziran 2024’ten itibaren idari para cezalarına karşı da idare mahkemesinde dava açılır.

Diğer idari para cezalarına itiraz yolu için bkz. İdari Para Cezasına İtiraz.

Yürütmenin Durdurulması ve Tam Yargı

İptal davası işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; bunun için yürütmenin durdurulması istenmelidir. İdari işlem nedeniyle uğranılan zararın tazmini için ise tam yargı davası açılır; iki dava birlikte de açılabilir.