Ticari İşlerde Geç Ödeme

Diğer adları: Geç Ödeme Faizi, Ödeme Süreleri, TTK 1530, Late Payment, Payment Terms, TTK m.1530

Kısaca

Ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedarikinde ödeme sürelerini sınırlayan, borçlunun ihtar olmaksızın temerrüde düşmesini ve alacaklının faiz ile tahsil masrafı giderimi istemesini öngören kurallar.

TTK m.1530, ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemlerde geç ödemeyi önlemek için özel kurallar getirir. Amaç, özellikle küçük işletmelerin uzun vadelerle finansman yükü altına girmesini engellemektir.

İhtarsız Temerrüt

Alacaklı tedarik borcunu yerine getirdiği hâlde borçlu, sözleşmedeki tarihte veya ödeme süresinde ödemezse, gecikmeden sorumlu tutulamayacağı hâller dışında ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer (TTK m.1530/2) ve alacaklı, kararlaştırılmamış olsa bile faize hak kazanır.

Ödeme Süreleri

Süre kararlaştırılmamışsa: Fatura veya eş değer ödeme talebinin alınmasından; alınma tarihi belirsizse mal veya hizmetin tesliminden itibaren otuz gün (TTK m.1530/4).
Kabul veya gözden geçirme usulü varsa: Kabul veya gözden geçirme tarihinden itibaren otuz gün; bu usulün süresi ağır haksızlık yaratacak biçimde uzunsa otuz gün olarak kabul edilir.
Sözleşmede kararlaştırılabilecek süre: En fazla altmış gün. Açıkça anlaşılırsa ve alacaklı aleyhine ağır haksızlık yaratmıyorsa daha uzun süre mümkündür. Ancak alacaklı KOBİ veya tarımsal ya da hayvansal üreticiyse ya da borçlu büyük ölçekli işletmeyse altmış gün aşılamaz (TTK m.1530/5).
Taksitli ödeme: Süre kuralları ilk taksite uygulanır. Alacaklının KOBİ veya üretici, borçlunun büyük işletme olduğu hâllerde taksit hükümleri geçersizdir.

Faiz ve Giderim

Sözleşmede faiz oranı kararlaştırılmamışsa veya kararlaştırılan hükümler geçersizse uygulanacak faiz oranını ve alacağın tahsil masrafları için istenebilecek asgari giderim tutarını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası her yıl ocak ayında ilan eder. Bu oran, ticari işlerdeki temerrüt faizi oranından en az yüzde sekiz puan fazla olmalıdır (TTK m.1530/7). 2026 için oranlar 2 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Geçersiz Hükümler

Gecikme faizi ödenmeyeceğini, ağır derecede haksız sayılacak kadar düşük faiz ödeneceğini veya alacaklının geç ödeme zararından borçlunun sorumlu olmayacağını ya da sınırlı sorumlu olacağını öngören hükümler geçersizdir (TTK m.1530/6). Genel temerrüt kuralları için bkz. Temerrüt, Avans Faizi.

Sık Sorulan Sorular

Sözleşmede ödeme süresi yazmıyorsa ne olur?

Borçlu, faturayı veya eş değer ödeme talebini aldığı tarihten itibaren otuz günün sonunda ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer ve alacaklı faize hak kazanır (TTK m.1530/4).

Taraflar 90 günlük vade kararlaştırabilir mi?

Kural olarak ödeme süresi en fazla altmış gündür. Taraflar, alacaklı aleyhine ağır bir haksızlık yaratmamak şartıyla açıkça daha uzun süre kararlaştırabilir. Ancak alacaklı KOBİ veya tarımsal ya da hayvansal üreticiyse ya da borçlu büyük ölçekli işletmeyse ödeme süresi altmış günü aşamaz (TTK m.1530/5).

← Tüm Kavramlar