Ayırt Edicilik

Diğer adları: Ayırt Edici Nitelik, Ayırt Edici Karakter, Distinctiveness, Distinctive Character, SMK m.5/1-b

Kısaca

Bir işaretin, belirli mal veya hizmetlerin belirli bir işletmeden geldiğini tüketiciye gösterebilme niteliği; markanın tescil edilebilmesinin temel şartı.

Ayırt edicilik, bir işaretin tüketiciye “bu ürün şu işletmeden geliyor” mesajını verebilme gücüdür. Markanın varlık sebebi bu olduğu için ayırt edici niteliği bulunmayan işaretler marka olarak tescil edilemez (SMK m.5/1-b).

Ayırt Edici Olmayan İşaretler

SMK m.5’e göre özellikle şu işaretler mutlak ret nedeni oluşturur:

Tanımlayıcı işaretler: Malın veya hizmetin cinsini, kalitesini, miktarını, amacını, değerini, coğrafi kaynağını veya üretim zamanını gösteren işaretler (ör. süt ürünleri için “Taze”).
Yaygın işaretler: Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belli bir meslek, sanat ya da ticaret grubunu tanımlayan işaretler.
Basit ve sıradan işaretler: Tek harf, basit geometrik şekil veya genel övgü ifadeleri gibi tüketicinin kaynak göstergesi olarak algılamadığı işaretler.

Değerlendirme Nasıl Yapılır?

Ayırt edicilik soyut olarak değil, başvurudaki mal ve hizmetlerle birlikte değerlendirilir. “Elma” kelimesi meyve için tanımlayıcıdır, bilgisayar için ayırt edicidir. Değerlendirmede ölçüt, o mal ve hizmetlerin ortalama tüketicisinin algısıdır. İşaret bir bütün olarak ele alınır; tanımlayıcı unsurlar ayırt edici bir şekil veya kelimeyle birleştiğinde bütün olarak ayırt edicilik kazanabilir. Ancak bu durumda korumanın asıl dayanağı ayırt edici unsurdur.

Kullanımla Kazanılan Ayırt Edicilik

Başlangıçta ayırt edici olmayan bir işaret, yoğun ve uzun süreli kullanım sonucunda tüketici nezdinde belirli bir işletmeyi çağrıştırır hâle gelebilir. Bu durumda işaret tescil edilebilir; bkz. Kullanım Sonucu Ayırt Edicilik Kazanma.

Ayırt Ediciliğin Kaybı

Tescilli bir marka da zamanla ayırt ediciliğini yitirebilir. Marka sahibinin fiilleri veya gerekli önlemleri almaması sonucunda markanın, ilgili ürünün yaygın adı hâline gelmesi markanın iptali nedenidir.

Sık Sorulan Sorular

Tanımlayıcı bir kelime hiç marka olamaz mı?

Tek başına tescil edilemez. Ancak ayırt edici bir şekil veya başka bir unsurla birlikte kullanıldığında ya da kullanım sonucunda tüketici nezdinde ayırt edicilik kazandığında tescil mümkün olabilir.

Ayırt edicilik hangi tarihe göre değerlendirilir?

Kural olarak başvuru tarihine göre. Kullanımla kazanılan ayırt edicilik ise başvuru tarihinden önce veya hükümsüzlük talebinden önce kazanılmış olmalıdır.

← Tüm Kavramlar