Kullanım Sonucu Ayırt Edicilik Kazanma

Diğer adları: Kazanılmış Ayırt Edicilik, İkincil Anlam, Secondary Meaning, Acquired Distinctiveness, SMK m.5/2

Kısaca

Başlangıçta ayırt edici olmayan bir işaretin, yoğun ve uzun süreli kullanım sonucunda tüketici nezdinde belirli bir işletmeyle özdeşleşerek marka olarak tescil edilebilir hâle gelmesi.

Bazı işaretler başlangıçta ayırt edici değildir: ürünü tanımlar, sektörde yaygındır veya basit bir ifadedir. Ancak bir işletme bu işareti uzun süre ve yoğun biçimde kullanırsa tüketici, işareti artık ürünün kendisini değil, o işletmeyi anlatan bir isim olarak algılamaya başlayabilir. Buna kullanım sonucu ayırt edicilik kazanma denir.

Yasal Dayanak

Tescil aşamasında: Başvuru tarihinden önce kullanım sonucu ayırt edicilik kazanmış işaret, tanımlayıcı veya ayırt edici olmayan işaret gerekçesiyle reddedilemez (SMK m.5/2).
Hükümsüzlük aşamasında: Tanımlayıcılık veya ayırt edici olmama gerekçesine aykırı tescil edilmiş marka, hükümsüzlük talebinden önce kullanım sonucu ayırt edicilik kazanmışsa hükümsüz kılınamaz (SMK m.25/4).

Ne Zaman Kabul Edilir?

Belirleyici olan, ilgili tüketici kesiminin önemli bir bölümünün işareti belirli bir işletmenin kaynak göstergesi olarak algılamasıdır. Değerlendirmede şunlara bakılır:

Kullanımın süresi, yoğunluğu ve coğrafi yaygınlığı
Pazar payı ve satış hacmi
Reklam ve tanıtım harcamaları
Basın, sektör ve tüketici algısını gösteren belgeler

Kullanımın, işaretin başvurudaki biçimine yakın olması gerekir. Ayırt edici bir logo ile birlikte kullanılmış kelimenin tek başına ayırt edicilik kazandığını ispatlamak güçtür.

Uygulamada

TÜRKPATENT’in ret kararına karşı yapılan itirazlarda ve marka davalarında bu savunma sık başvurulan bir yoldur. İspat yükü başvuru sahibindedir. Deliller dağınık olduğunda bile, tarihli ve kaynaklı biçimde dosyalanması sonucu belirler. Konuyla ilgili yayınımız için bkz. Markanın Kullanım Sonucu Ayırt Edicilik Kazanması. Genel ilke için bkz. Ayırt Edicilik.

Sık Sorulan Sorular

Kullanımla ayırt edicilik nasıl ispatlanır?

Satış ve pazar payı verileri, reklam harcamaları, kullanımın süresi ve coğrafi yaygınlığı, basın yansımaları, sektör kuruluşlarının beyanları ve tüketici anketleri gibi delillerle. Tek bir delil genellikle yeterli görülmez.

Ayırt ediciliğin Türkiye'nin tamamında kazanılması gerekir mi?

Değerlendirme, ilgili mal ve hizmetlerin Türkiye'deki tüketici kesimi esas alınarak yapılır. Kullanımın yalnızca dar bir bölgeyle sınırlı kalması, kazanılmış ayırt ediciliğin kabulünü zorlaştırır.

← Tüm Kavramlar