Cari Hesap
Diğer adları: Cari Hesap Sözleşmesi, Hesap Bakiyesi, Current Account, Running Account, TTK m.89
Yazar Ali Gül
Kısaca
İki kişinin, aralarındaki alacakları tek tek istemekten karşılıklı olarak vazgeçip bunları alacak ve borç kalemleri olarak hesaba geçirdiği ve hesabın kesilmesinden sonra çıkacak bakiyeyi isteyebileceklerini kararlaştırdığı yazılı sözleşme.
Cari hesap, sürekli ticari ilişki içindeki tarafların karşılıklı alacaklarını tek tek tahsil etmek yerine bir hesapta toplayıp dönem sonunda tek bir bakiye üzerinden hesaplaşmasını sağlar. TTK m.89’a göre bu sözleşme yazılı yapılmadıkça geçerli olmaz.
Temel Hükümler (TTK m.90)
- Hesaba kaydedilen kalemler, bunları doğuran sözleşmeye ilişkin dava ve savunma haklarını kural olarak düşürmez.
- Sözleşmeden önce doğmuş bir alacağın hesaba kaydı, aksi kararlaştırılmadıkça yenileme sayılmaz.
- Ticari senetler, bedelleri tahsil edilmek şartıyla hesaba geçirilmiş sayılır.
- Her hesap devresinin sonunda belirlenen bakiye, yeni devrenin ilk kalemi olarak hesaba geçirilir.
- Takas edilemeyen alacaklar ve belirli bir amaca harcanmak üzere teslim edilen paralar cari hesaba geçirilemez (TTK m.93).
Bakiye ve İtiraz
Hesap devresi sözleşmede veya ticari teamülde belirlenmemişse, her takvim yılının son günü hesabın kapatılma günü sayılır. Bakiye cetvelini alan taraf, aldığı tarihten itibaren bir ay içinde noter, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imzalı yazıyla itiraz etmezse bakiyeyi kabul etmiş sayılır (TTK m.94/2).
Faiz
- Hesaba yazılan alacak kalemlerine, sözleşme veya ticari teamül gereğince kayıt tarihinden itibaren faiz işler.
- Taraflar, üç aydan kısa olmamak şartıyla faizin anaparaya eklenmesini (bileşik faiz) kararlaştırabilir (TTK m.96). Bileşik faiz imkânı yalnız cari hesaplarda ve her iki taraf için ticari olan ödünç sözleşmelerinde tanınmıştır (TTK m.8/2).
- Tacir olmayanlara bileşik faiz hükmü uygulanmaz.
Uygulamada
Bankaların kredili mevduat ve kredi kartı dışındaki ticari kredi ilişkilerinde, distribütör ve bayi ilişkilerinde cari hesap yaygındır. Uyuşmazlıklarda hesap ekstrelerine süresinde itiraz edilip edilmediği ve sözleşmenin yazılı olup olmadığı sonucu belirler. Bkz. Avans Faizi, Ticari Defterler.
Sık Sorulan Sorular
Taraflar arasında açık hesap ilişkisi olması cari hesap sözleşmesi sayılır mı?
Hayır. Cari hesap sözleşmesi yazılı yapılmadıkça geçerli olmaz (TTK m.89/2). Uygulamada "cari hesap" denilen her açık hesap ilişkisi, kanundaki anlamıyla cari hesap sözleşmesi değildir; bu ayrım özellikle bileşik faiz talepleri bakımından önemlidir.
Hesap özetine itiraz süresi ne kadardır?
Hesap devresi kararlaştırılmamışsa her takvim yılının son günü hesap kapanır. Bakiyeyi gösteren cetveli alan taraf bir ay içinde noter, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imzalı yazıyla itiraz etmezse bakiyeyi kabul etmiş sayılır (TTK m.94/2).
İlgili Hizmetler
Bizimle bir görüşme planlayın. İlk görüşme ücretsizdir.
Görüşme Planla