Sözleşmenin Şekli

Diğer adları: Şekil Şartı, Geçerlilik Şekli, Yazılı Şekil, Resmî Şekil, Form Requirement, TBK m.12

Kısaca

Bir sözleşmenin geçerli olması veya ispatı için kanunun ya da tarafların öngördüğü yazılı, resmî veya başka bir biçime uygun olarak yapılması gerekliliği.

TBK m.12’ye göre sözleşmelerin geçerliliği, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça hiçbir şekle bağlı değildir. Kanunun öngördüğü şekil, kural olarak geçerlilik şeklidir; bu şekle uyulmadan yapılan sözleşme hüküm doğurmaz.

Şekil Türleri

Yazılı şekil: Borç altına girenlerin imzasını taşıyan metin. Örnek: kefalet, cari hesap, işçinin rekabet yasağı, fikri haklara ilişkin sözleşmeler ve lisans sözleşmesi.
Resmî şekil: Yetkili bir resmî görevli önünde yapılan sözleşme. Örnek: Taşınmaz satışı (tapu müdürlüğü), taşınmaz satış vaadi (noter).
Tarafların kararlaştırdığı şekil: Taraflar kanunen şekle bağlı olmayan bir sözleşme için şekil kararlaştırırsa, bu şekle uyulmadıkça bağlı olmadıkları varsayılır (TBK m.17).

İmza ve Elektronik İmza

Yazılı şekilde imza, borç altına girenin el yazısıyla atılır. Güvenli elektronik imza, elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğurur. Ancak kanunların resmî şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu işlemler ve kanunda sayılan istisnalar dışındaki teminat sözleşmeleri güvenli elektronik imzayla yapılamaz.

Değişiklikler ve Ön Sözleşme

Şekle bağlı bir sözleşmede yapılacak değişiklikler de aynı şekle tabidir; ancak sözleşmeyi tamamlayan ve onunla çelişmeyen ek hükümler bu kuralın dışındadır (TBK m.13). Ön sözleşme de kural olarak asıl sözleşmenin şekline bağlıdır.

Şekil ve İspat

Geçerlilik şekli ile ispat şekli farklıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu, belirli bir tutarı aşan hukuki işlemlerin senetle ispatlanmasını öngörür. Bu sınır her yıl güncellenir. Bu nedenle şekle bağlı olmayan sözleşmelerin de yazılı yapılması, ileride doğacak uyuşmazlıkta ispat kolaylığı sağlar. Tacirler arasında e-posta ve yazışmalar da delil olarak değerlendirilir.

Sık Sorulan Sorular

Sözlü sözleşme geçerli midir?

Kanun bir şekil öngörmedikçe sözlü sözleşme de geçerlidir. Ancak belirli bir tutarı aşan hukuki işlemlerin senetle ispatı gerektiğinden, sözlü sözleşmeyi mahkemede ispat etmek güçleşebilir.

Hangi sözleşmeler resmî şekle tabidir?

Örneğin taşınmaz satışı tapu müdürlüğünde resmî şekilde yapılır; taşınmaz satış vaadi ise noterde düzenlenmelidir. Bağışlama vaadi, kefalet, rekabet yasağı gibi sözleşmeler ise yazılı şekle tabidir.

← Tüm Kavramlar