Kısaca
Bir kişinin parmak izi, yüz geometrisi, iris veya ses gibi fiziksel, fizyolojik ya da davranışsal özelliklerinden özel teknik işlemlerle elde edilen ve kişiyi özgün biçimde tanımlayan özel nitelikli kişisel veri.
Biyometrik veriler, bir kişinin fiziksel, fizyolojik veya davranışsal özelliklerine ilişkin olarak özel teknik işlemlerden geçirilen ve kişinin özgün biçimde tanımlanmasını sağlayan ya da teyit eden verilerdir. Parmak izi, yüz geometrisi, avuç içi damar yapısı, iris ve retina taraması, ses izi ve imza dinamiği tipik örneklerdir. KVKK’nın 6. maddesi biyometrik verileri özel nitelikli kişisel veriler arasında sayar.
Fotoğraf ile Biyometrik Veri Arasındaki Fark
Bir kişinin fotoğrafı veya kamera kaydı tek başına kişisel veridir, ancak her zaman biyometrik veri değildir. Görüntü, kişiyi otomatik olarak tanımaya veya doğrulamaya yönelik bir yazılımla işlendiğinde, örneğin yüz haritası çıkarılıp bir veri tabanıyla karşılaştırıldığında biyometrik veriye dönüşür. Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun Biyometrik Verilerin İşlenmesinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlara İlişkin Rehber’i bu ayrımı ayrıntılı olarak açıklar.
İşleme Şartları ve Ölçülülük
Biyometrik veriler, 2024 değişikliğinden sonra KVKK’nın 6. maddesinde sayılan şartlardan birine dayanılarak işlenebilir; meşru menfaat bu şartlar arasında yer almaz. Bir şartın bulunması da tek başına yeterli değildir: işleme, amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmalıdır.
Kurul, kartlı geçiş gibi daha az müdahaleci yöntemlerle aynı amaca ulaşılabildiği durumlarda parmak izi veya yüz tanıma ile mesai takibini birçok kararında ölçülülük ilkesine aykırı bulmuştur. İşveren ile çalışan arasındaki güç dengesizliği nedeniyle, çalışanlardan alınan açık rızanın özgür iradeye dayandığı da çoğu zaman tartışmalıdır. Biyometrik sistem kullanılacaksa, kabul etmeyen kişilere eşdeğer bir alternatif sunulmalıdır.
Alınması Gereken Önlemler
- Biyometrik şablonlar şifrelenmeli ve diğer kişisel verilerden ayrı tutulmalıdır.
- Mümkünse ham görüntü yerine geri döndürülemeyen şablonlar saklanmalı, veriler merkezi bir sunucu yerine kişinin kartında veya cihazında tutulmalıdır.
- Erişim yetkileri sınırlandırılmalı ve Kurul’un özel nitelikli veriler için öngördüğü yeterli önlemler alınmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
İşyerine parmak iziyle giriş sistemi kurabilir miyiz?
Kart veya şifre gibi daha az müdahaleci yöntemlerle aynı amaca ulaşılabiliyorsa, parmak izi veya yüz tanıma ile mesai takibi ölçülülük ilkesine aykırı bulunabilir. Biyometrik sistem ancak güvenlik gereksiniminin gerçekten yüksek olduğu alanlarda ve alternatif bir yöntem sunularak değerlendirilmelidir.
Bir fotoğraf her zaman biyometrik veri midir?
Hayır. Fotoğraf kişisel veridir; ancak biyometrik veri sayılması için kişiyi özgün biçimde tanımlamaya yönelik özel bir teknik işlemden, örneğin yüz tanıma yazılımından geçirilmesi gerekir.
İlgili Hizmetler
Rehberler
Bu Alandaki Yayınlar
- Siber Güvenlik Kanunu: Kapsam ve Uygulama 01.12.2025
- Uluslararası Kişisel Veri Transferi ve Standart Sözleşmeler 18.09.2025
- Kişinin Fotoğrafı ve Görüntüsü Üzerindeki Haklar 15.10.2024
- İşten Ayrılan Çalışanların Kurumsal E-posta Geçmişleri Diğer Bir Çalışanın Kullanımına Sunulabilir Mi? – KVKK Bağlamında Bir Değerlendirme 06.05.2024
Bizimle bir görüşme planlayın. İlk görüşme ücretsizdir.
Görüşme Planla