Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı

Kripto varlık hizmet sağlayıcı; kripto varlık platformlarını, kripto varlık saklama hizmeti veren kuruluşları ve mevzuatla bu kapsama alınan diğer kuruluşları ifade eder. Uluslararası literatürde VASP (virtual asset service provider) olarak anılır. Türkiye’de 2024’te Sermaye Piyasası Kanunu’nda yapılan değişiklikle tanımlanmış ve kapsamlı bir düzenlemeye tabi tutulmuştur.

SPK İzni

Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının faaliyette bulunabilmesi için Sermaye Piyasası Kurulu’ndan (SPK) kuruluş ve faaliyet izni alması gerekir. İzin için şirketin anonim şirket olarak kurulmuş olması, asgari sermaye ve özkaynak şartlarını karşılaması, ortaklarının ve yöneticilerinin mevzuatta aranan nitelikleri taşıması ve bilgi sistemleri ile teknolojik altyapısının belirlenen standartlara uygun olması aranır.

Yurt dışında yerleşik platformların Türkiye’de iş yeri açarak, Türkçe internet sitesi kurarak veya Türkiye’deki kişilere yönelik tanıtım faaliyetleri yürüterek hizmet sunması yasaktır.

MASAK Yükümlülükleri

Kripto varlık hizmet sağlayıcıları, suç gelirlerinin aklanmasının ve terörün finansmanının önlenmesi mevzuatı kapsamında yükümlüdür: müşterilerinin kimliğini tespit etmek, şüpheli işlemleri Mali Suçları Araştırma Kurulu’na (MASAK) bildirmek, işlem kayıtlarını mevzuattaki süre boyunca saklamak, iç kontrol ve eğitim programları kurmak ve transferlerde gönderici ile alıcı bilgilerini karşı hizmet sağlayıcıya iletmek zorundadır.

Ödeme Yasağı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 2021 tarihli düzenlemesi uyarınca kripto varlıklar ödemelerde doğrudan veya dolaylı olarak kullanılamaz; ödeme ve elektronik para kuruluşları da kripto varlıkları kullanan iş modelleri geliştiremez ve bu platformlara aracılık edemez.

Kişisel Veriler

Kripto varlık hizmet sağlayıcıları, müşteri tanıma süreçleri nedeniyle kimlik belgeleri, yüz doğrulama ve finansal bilgiler gibi yoğun ve hassas veri işler. Yüz doğrulamada biyometrik veri işlenmesi, MASAK mevzuatından doğan saklama süreleri ile KVKK’daki silme ve saklama yükümlülüğünün dengelenmesi ve yurt dışındaki hizmet sağlayıcılara aktarım bu sektörde özel dikkat gerektirir. Avrupa Birliği’nde ise kripto varlık hizmetleri MiCA olarak bilinen Kripto Varlık Piyasaları Tüzüğü ile düzenlenir.