Suç Gelirlerinin Aklanması

Diğer adları: Kara Para Aklama, Money Laundering, Aklama Suçu, TCK 282, MASAK, AML

Kısaca

Alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan elde edilen malvarlığı değerlerinin yurt dışına çıkarılması ya da gayrimeşru kaynağını gizlemek veya meşru yolla elde edildiği izlenimini vermek amacıyla çeşitli işlemlere tabi tutulması.

Suç gelirlerinin aklanması, bir suçtan elde edilen malvarlığı değerlerinin kaynağının gizlenmesi ve meşru bir görünüm kazandırılmasıdır (TCK m.282). Uygulamada “kara para aklama” olarak bilinir. Cezası üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır.

Suçun Unsurları

Öncül suç: Malvarlığı değeri, alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan elde edilmiş olmalıdır.
Aklama fiilleri: Bu değerlerin yurt dışına çıkarılması ya da gayrimeşru kaynağını gizlemek veya meşru yolla elde edildiği izlenimini vermek amacıyla çeşitli işlemlere tabi tutulması.
Bilerek kabul etme: Suça iştirak etmeksizin, aklama suçunun konusunu bilerek satın alan, kabul eden, bulunduran veya kullanan kişiler de cezalandırılır.
Ağırlaştırıcı hâller: Suçun kamu görevlisi tarafından veya belli bir meslek sahibi tarafından bu mesleğin icrası sırasında işlenmesi ya da örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi cezayı artırır.

Şirketler Açısından

Aklama şirket yararına işlenmişse şirket hakkında güvenlik tedbirlerine ve idari para cezasına hükmedilebilir.
Şirket hesapları, paravan işlemler veya sahte ticari ilişkiler yoluyla aklamaya araç olarak kullanılabilir; sahte fatura bunun sık görülen bir aracıdır.

MASAK Yükümlülükleri

5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki yükümlüler (bankalar, ödeme kuruluşları, kripto varlık hizmet sağlayıcıları, sigorta şirketleri, noterler, gayrimenkul ve kıymetli maden ticaretiyle uğraşanlar gibi):

Müşterilerini ve gerçek faydalanıcılarını tanımakla,
Şüpheli işlemleri Mali Suçları Araştırma Kurulu’na (MASAK) bildirmekle,
Kayıtları saklamak ve uyum programı oluşturmakla yükümlüdür.

Bu yükümlülüklere aykırılık idari para cezası ve bazı hâllerde ayrıca suç oluşturur. Bkz. Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı.

Etkin Pişmanlık

Aklama suçunu işleyen kişi, kovuşturma başlamadan önce, suç konusu malvarlığı değerlerinin ele geçirilmesini sağlayacak şekilde resmi makamlara haber verirse cezalandırılmaz; bkz. Etkin Pişmanlık. Yasa dışı bahis gelirlerinin aklanması uygulamada sık karşılaşılan dosyalardandır.

Sık Sorulan Sorular

Hangi suçlardan elde edilen gelirler aklama suçunun konusu olabilir?

Alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis cezasını gerektiren her suçtan elde edilen malvarlığı değerleri aklama suçunun konusu olabilir. Dolandırıcılık, rüşvet, vergi kaçakçılığı, yasa dışı bahis ve uyuşturucu ticareti bunlara örnektir.

Şirketler aklama riskine karşı ne yapmalıdır?

Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki yükümlü şirketler, müşterilerini ve gerçek faydalanıcılarını tanımalı, şüpheli işlemleri MASAK'a bildirmeli ve kayıtları saklamalıdır. Yükümlü olmayan şirketler de iş ortaklarını ve ödeme akışlarını kontrol eden uyum önlemleri almalıdır.

← Tüm Kavramlar