Etkin Pişmanlık

Etkin pişmanlık, failin suçu işledikten sonra pişmanlık göstererek suçun sonuçlarını ortadan kaldırması veya azaltması hâlinde ceza indirimi ya da cezasızlık sağlayan kurumdur. Genel bir kurum değildir; yalnızca kanunun açıkça öngördüğü suçlarda uygulanır.

Malvarlığına Karşı Suçlar

Güveni kötüye kullanma, nitelikli dolandırıcılık, hırsızlık ve benzeri malvarlığına karşı suçlarda (TCK m.168):

• Fail, kovuşturma başlamadan önce mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirse ceza üçte ikisine kadar indirilir.
• Kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce giderirse ceza yarısına kadar indirilir.
• Kısmi geri verme veya tazmin hâlinde etkin pişmanlıktan yararlanılabilmesi için mağdurun rızası gerekir.

Diğer Suçlar

• Rüşvet: Durum resmi makamlarca öğrenilmeden önce yetkili makamlara haber veren veya rüşvet konusu şeyi teslim eden kişi cezalandırılmaz.
• Suç gelirlerinin aklanması: Kovuşturma başlamadan önce suç konusu malvarlığı değerlerinin ele geçirilmesini sağlayacak şekilde haber veren kişi cezalandırılmaz.
• Vergi suçları: Vergi Usul Kanunu, kaçakçılık suçlarında belirli şartlarla kendiliğinden haber verme ve verginin ödenmesi hâlinde etkin pişmanlık imkânı tanır; bkz. Sahte Fatura.
• Bilişim suçları: Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması gibi bazı bilişim suçlarında da etkin pişmanlık hükümleri vardır.

Şirketler Açısından

• Suçtan zarar gören olarak: Etkin pişmanlık, faile zararı gidermesi için güçlü bir teşvik sağlar; şirket bu süreçte zararını tahsil edebilir.
• Yöneticiler açısından: Ekonomik suç soruşturmalarında zararın erken giderilmesi, cezanın önemli ölçüde azalmasını sağlar ve savunma stratejisinin merkezinde yer alır.

Zararın giderilmesi ayrıca uzlaştırma ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması bakımından da önemlidir. Rekabet hukukundaki benzer kurum için bkz. Pişmanlık Programı.