Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)

Diğer adları: HAGB, Deferment of the Announcement of the Verdict, Suspended Pronouncement of Judgment, CMK 231, Denetim Süresi

Yazar Ali Gül

Kısaca

İki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasına hükmedilen sanık hakkında, belirli şartlarla hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve beş yıllık denetim süresinde kasıtlı suç işlenmezse davanın düşmesi.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), mahkemenin sanık hakkında kurduğu mahkûmiyet hükmünü belirli şartlarla açıklamaması ve sanığı bir denetim süresine tabi tutmasıdır (CMK m.231). Denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa hüküm ortadan kaldırılır ve dava düşer.

Şartlar

Hükmedilen ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olmalıdır.
Sanık daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olmalıdır.
Mahkeme, sanığın kişiliği ve duruşmadaki davranışları nedeniyle yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varmalıdır.
Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zarar, aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmelidir. Mahkeme, zararın denetim süresi içinde taksitlerle ödenmesine de karar verebilir.

Denetim Süresi

Denetim süresi beş yıldır. Bu süre içinde sanık kasıtlı bir suç işlemez ve kendisine yüklenen yükümlülüklere uyarsa açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir. Aksi hâlde mahkeme hükmü açıklar.

2026 Gelişmeleri

Anayasa Mahkemesi, 31 Aralık 2025’te yayımlanan kararıyla HAGB’yi düzenleyen hükmü, kamu görevlilerinin işkence ve kötü muamele suçlarını kapsam dışında bırakmadığı gerekçesiyle iptal etmiş ve iptal hükmünün 30 Eylül 2026’da yürürlüğe girmesine karar vermişti. Bu tarihten önce, 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun kurumu yeniden düzenledi. Yeni düzenlemeyle iki yıl sınırı, beş yıllık denetim süresi ve kanun yolu korunmuş; işkence ve kötü muamele suçları ile kamu görevlilerinin bu kapsamdaki fiilleri HAGB dışında bırakılmıştır.

Kanun Yolu ve Kayıt

1 Haziran 2024’ten itibaren verilen HAGB kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir.
HAGB kararı adli sicil kaydına işlenmez; yalnızca özel bir sisteme kaydedilir.

Şirketler Açısından

Suçtan zarar gören şirket bakımından HAGB, zararın tamamen giderilmesini şart koştuğu için zararın tahsilinde etkili bir araçtır; şirketin katılan olarak dosyada yer alması bu nedenle önemlidir. Ekonomik suçlarda yargılanan yöneticiler için ise etkin pişmanlık ile birlikte en önemli savunma araçlarından biridir.

Sık Sorulan Sorular

HAGB kaldırıldı mı?

Hayır. Anayasa Mahkemesi, kurumu düzenleyen hükmü kamu görevlilerinin işkence ve kötü muamele suçlarını kapsam dışında bırakmadığı gerekçesiyle iptal etmiş ve iptal 30 Eylül 2026'da yürürlüğe girecekti. Ancak 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun kurumu yeniden düzenledi; HAGB uygulanmaya devam ediyor.

HAGB kararı sabıka kaydına işlenir mi?

HAGB kararı adli sicil kaydına işlenmez; yalnızca bir soruşturma veya kovuşturma nedeniyle istenmesi hâlinde verilmek üzere özel bir sisteme kaydedilir. Denetim süresi başarıyla geçerse dava düşer ve bu kayıt silinir.

← Tüm Kavramlar