Güveni Kötüye Kullanma

Diğer adları: Emniyeti Suiistimal, Breach of Trust, Nitelikli Güveni Kötüye Kullanma, Çalışan Zimmeti, Embezzlement

Kısaca

Kişinin, kendisine zilyetliği devredilmiş bir mal üzerinde, devir amacı dışında kendisinin veya başkasının yararına tasarrufta bulunması ya da bu devir olgusunu inkâr etmesi; meslek, ticaret veya hizmet ilişkisi nedeniyle devredilen mallarda nitelikli hâli oluşur.

Güveni kötüye kullanma, kişinin kendisine belli bir amaçla teslim edilmiş bir mal üzerinde, bu amaç dışında kendisinin veya başkasının yararına tasarrufta bulunması ya da teslim olgusunu inkâr etmesidir (TCK m.155). Şirket içi usulsüzlüklerde en sık karşılaşılan suçlardan biridir.

Basit ve Nitelikli Hâl

Basit hâl: Altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülür. Soruşturma ve kovuşturma şikâyete bağlıdır.
Nitelikli hâl: Suç, meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da hangi nedenden doğmuş olursa olsun, başkasının mallarını idare etmek yetkisinin gereği olarak tevdi ve teslim edilmiş eşya hakkında işlenirse bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve adli para cezası verilir. Nitelikli hâl şikâyete bağlı değildir.

Şirketlerdeki Tipik Örnekler

Tahsilat yapan çalışanın parayı şirkete aktarmaması,
Şirket kartının veya avansının kişisel harcamalarda kullanılması,
Şirket stoklarının veya ekipmanının izinsiz satılması,
Yöneticinin şirket varlıklarını kendi şirketine aktarması.

Etkin Pişmanlık ve Uzlaştırma

Fail, kovuşturma başlamadan önce mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirse verilecek ceza üçte ikisine kadar, kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce giderirse yarısına kadar indirilir; bkz. Etkin Pişmanlık. Basit hâl uzlaştırma kapsamındadır.

Şirket Ne Yapmalı?

Delilleri korumak ve olayı belgelemek için gecikmeden iç soruşturma başlatmak,
Basit hâlde şikâyet süresini kaçırmamak,
Ceza dosyasında katılan olarak yer almak ve zararın tazminini talep etmek,
İş sözleşmesinin feshi için iş hukukundaki süreleri gözetmek.

Hileli davranışla karşı tarafı aldatarak malın teslim alınması ise nitelikli dolandırıcılık oluşturabilir.

Sık Sorulan Sorular

Çalışanın şirket parasını kendi hesabına aktarması hangi suçtur?

Para çalışana görevi nedeniyle teslim edilmiş veya onun tasarrufuna bırakılmışsa, bu fiil çoğunlukla hizmet ilişkisi nedeniyle nitelikli güveni kötüye kullanma suçunu oluşturur. Bu nitelikli hâl şikâyete bağlı değildir ve bir yıldan yedi yıla kadar hapis cezası öngörülür.

Güveni kötüye kullanma ile dolandırıcılık arasındaki fark nedir?

Güveni kötüye kullanmada mal faile hukuka uygun bir şekilde zaten teslim edilmiştir; fail bu malı amacı dışında kullanır. Dolandırıcılıkta ise fail, hileli davranışlarla karşı tarafı aldatarak malı ilk kez kendisine teslim ettirir.

← Tüm Kavramlar