Sahte Fatura

Diğer adları: Sahte Belge, Naylon Fatura, Fake Invoice, Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge, VUK 359, Vergi Kaçakçılığı

Yazar Ali Gül

Kısaca

Gerçek bir mal veya hizmet teslimi olmadığı hâlde varmış gibi düzenlenen fatura; düzenlenmesi ve kullanılması Vergi Usul Kanunu'na göre kaçakçılık suçudur ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı faturadan ayrılır.

Sahte fatura, gerçek bir mal veya hizmet teslimi olmadığı hâlde varmış gibi düzenlenen faturadır. Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesine göre sahte belge düzenlemek ve kullanmak vergi kaçakçılığı suçudur. Şirket yöneticileri hakkında en sık açılan ceza soruşturmalarından biridir.

Sahte ve Yanıltıcı Belge

Sahte belge: Gerçek bir muamele veya durum olmadığı hâlde bunlar varmış gibi düzenlenen belgedir. Düzenleyen ve kullanan için üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası öngörülür.
Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge: Gerçek bir muamele veya durumu, mahiyet veya miktar itibarıyla gerçeğe aykırı biçimde yansıtan belgedir. Bu belgeyi düzenleyen veya kullanan için on sekiz aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörülür.

Soruşturma Süreci

Vergi incelemesi sonucunda vergi müfettişi vergi suçu raporu düzenler.
Rapor Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir ve ceza soruşturması başlar.
Aynı zamanda vergi tarhiyatı ve vergi ziyaı cezası süreci yürür; bu süreç vergi mahkemesinde ayrıca dava konusu yapılabilir.

Ceza ve vergi süreçleri birbirinden bağımsız ilerler; ancak birindeki tespitler diğerini etkiler. Bu nedenle iki süreç birlikte yönetilmelidir.

Kim Sorumlu Tutulur?

Tüzel kişiler adına işlenen vergi suçlarında fiili işleyen gerçek kişiler sorumludur. Uygulamada şirketin kanuni temsilcileri ve muhasebeden sorumlu kişiler hakkında soruşturma yürütülür; bkz. Yöneticinin Cezai Sorumluluğu.

Savunma

Gerçek işlemin ispatı: Malın veya hizmetin gerçekten alındığı; sevk irsaliyeleri, taşıma belgeleri, stok kayıtları, banka ödemeleri ve yazışmalarla gösterilir.
Kast yokluğu: Alıcı, satıcının sahte belge düzenleyicisi olduğunu bilmediğini ve bilmesinin beklenemeyeceğini ortaya koyabilir.
Tedarikçi kontrolü: Yeni tedarikçilerin vergi kaydı, adresi ve faaliyetinin önceden kontrol edilmesi hem riski azaltır hem iyi niyetin kanıtıdır.

Kanun, belirli şartlarla vergi suçlarında etkin pişmanlık imkânı da tanır; bkz. Etkin Pişmanlık.

Sık Sorulan Sorular

Sahte fatura ile muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura arasındaki fark nedir?

Sahte faturada ortada hiç gerçek bir işlem yoktur; işlem varmış gibi gösterilir. Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı faturada ise gerçek bir işlem vardır, ancak faturada bu işlemin mahiyeti veya miktarı gerçeğe aykırı gösterilmiştir. Kanun, sahte belge için daha ağır ceza öngörür.

Sahte olduğunu bilmeden fatura kullanan şirket cezalandırılır mı?

Sahte belge kullanma suçu kasten işlenebilir. Mal veya hizmetin gerçekten alındığını ve bedelin ödendiğini belgeleyen, satıcının sahte belge düzenlediğini bilmeyen alıcı, bunu ispat ederek cezai sorumluluktan kurtulabilir. Bunun için sevk irsaliyesi, ödeme kayıtları ve teslim belgeleri gibi delillerin saklanması önemlidir.

← Tüm Kavramlar