Garanti Sözleşmesi

Diğer adları: Üçüncü Kişinin Fiilini Üstlenme, Bağımsız Garanti, Garanti Taahhüdü, Contract of Guarantee, Independent Guarantee, TBK m.128

Yazar Ali Gül

Kısaca

Garanti verenin, üçüncü bir kişinin fiilini veya belirli bir sonucun gerçekleşmesini alacaklıya karşı üstlendiği ve bu gerçekleşmezse doğan zararı gidermeyi taahhüt ettiği, asıl borçtan bağımsız sözleşme.

Garanti sözleşmesi, TBK m.128’de “üçüncü kişinin fiilini üstlenme” başlığıyla düzenlenir: Üçüncü bir kişinin fiilini başkasına karşı üstlenen, bu fiilin gerçekleşmemesinden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. Garanti veren, bir sonucun gerçekleşeceğini taahhüt eder.

Temel Özellikleri

Bağımsızlık: Garanti, asıl borç ilişkisinden bağımsızdır. Garanti veren, borçlunun alacaklıya karşı ileri sürebileceği savunmalara kural olarak dayanamaz.
Kapsam: Garanti edilen sonuç (ödeme, ifa, belirli bir davranış) gerçekleşmezse garanti veren, alacaklının bundan doğan zararını öder.
Şekil: Kanunda özel bir şekil öngörülmemiştir. Ancak ispat ve nitelendirme bakımından yazılı yapılması zorunlu gibidir.
Süre: Belirli süre için verilen garantide, süre sonuna kadar yazılı başvuru yapılmazsa garanti verenin sorumluluğunun sona ereceği kararlaştırılabilir (TBK m.128/2).

Kefaletten Farkı

Kefalet fer’idir, garanti bağımsızdır.
Kefalet yazılı şekil, azami miktar, el yazısı ve eş rızası gibi sıkı şekil şartlarına tabidir; garanti bu şartlara tabi değildir.
Bu nedenle uygulamada kefaletin şekil şartlarından kaçınmak için garanti adı altında düzenlenen belgeler, içeriğine göre kefalet sayılabilir.

Uygulamada

Grup şirketi garantileri: Ana şirketin bağlı şirketinin borçları için verdiği garantiler
Banka garantileri: Teminat mektubu en yaygın türdür
Hisse devirlerinde garanti: Satıcının şirket hakkındaki beyanlarının doğruluğunu garanti etmesi; bkz. Beyan ve Tekeffüller

Garanti metinlerinde “ilk talepte”, “kayıtsız şartsız” ve “itiraz ve def’ilerden feragat” gibi ifadeler bağımsızlığı güçlendirir. Kişisel bir taahhüdün kefalet olarak nitelendirilmesi riskine karşı metnin dikkatle hazırlanması gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Garanti sözleşmesi ile kefalet arasındaki temel fark nedir?

Kefalet asıl borca bağlıdır (fer'idir); asıl borç geçersizse veya sona ererse kefalet de etkilenir. Garanti ise bağımsızdır; garanti veren, asıl borcun geçerliliğinden bağımsız olarak üstlendiği sonucun gerçekleşmemesinden sorumludur.

Bir taahhüdün garanti mi kefalet mi olduğuna nasıl karar verilir?

Belgenin adına değil, içeriğine ve tarafların iradesine bakılır. Asıl borçtan bağımsız bir yükümlülük açıkça kararlaştırılmamışsa, şüphe hâlinde kefalet yorumu tercih edilir ve kefaletin sıkı şekil şartları aranır.

← Tüm Kavramlar