Patent

Diğer adları: Buluş Patenti, Patent Tescili, Patent Başvurusu, Patent, SMK m.82

Kısaca

Yeni olan, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilen buluşlar için verilen ve sahibine buluşu yirmi yıl boyunca başkalarının izinsiz kullanmasını engelleme hakkı tanıyan sınai mülkiyet hakkı.

Patent, bir buluşun sahibine, buluşunu belirli bir süre boyunca izinsiz üretilmesine, satılmasına, kullanılmasına veya ithal edilmesine karşı koruma hakkı veren belgedir. Türkiye’de patentler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) uyarınca Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından verilir.

Patentlenebilirlik Şartları (SMK m.82–83)

Yenilik: Buluş, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş tekniğin bilinen durumuna dâhil olmamalıdır.
Buluş basamağı: Buluş, ilgili teknik alandaki uzman için tekniğin bilinen durumundan açıkça çıkarılamamalıdır.
Sanayiye uygulanabilirlik: Buluş, tarım dâhil herhangi bir sanayi dalında üretilebilir veya kullanılabilir olmalıdır.

Patent Verilemeyen Konular

Keşifler, bilimsel teoriler, matematik yöntemleri, estetik yaratımlar, iş yöntemleri, bilgilerin sunumu ve kendi başına bilgisayar programları buluş sayılmaz. Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı buluşlar, bitki ve hayvan türleri ile insan veya hayvan vücuduna uygulanacak teşhis ve tedavi yöntemleri için de patent verilmez.

Başvuru ve İnceleme

Başvuruda buluşun tarifnamesi, istemler, özet ve gerekiyorsa resimler yer alır. Korumanın kapsamını istemler belirler. TÜRKPATENT araştırma raporu düzenler ve incelemeli sistem uygulanır; patent ancak inceleme raporu olumlu olursa verilir. Yurt dışında koruma için Patent İşbirliği Antlaşması (PCT) veya Avrupa Patent Sözleşmesi yolları kullanılabilir.

Koruma Süresi ve Ücretler

Patentin koruma süresi başvuru tarihinden itibaren yirmi yıldır ve uzatılamaz. Korumanın sürmesi için yıllık ücretlerin ödenmesi gerekir. Patent sahibinin buluşu kullanması da beklenir; kullanılmayan patentler için zorunlu lisans gündeme gelebilir.

İlgili Kavramlar

Buluş basamağı aranmayan daha hızlı koruma için bkz. Faydalı Model. Çalışanların yaptığı buluşlar için bkz. Çalışan Buluşu. Patentin başkasına kullandırılması için bkz. Lisans Sözleşmesi.

Sık Sorulan Sorular

Fikir veya iş yöntemi patentlenebilir mi?

Hayır. Keşifler, bilimsel teoriler, matematik yöntemleri, iş yöntemleri ve bilgisayar programları kendi başına buluş sayılmaz (SMK m.82/2). Ancak teknik bir soruna teknik bir çözüm getiren yazılım içeren buluşlar patentlenebilir.

Buluşu başvurudan önce fuarda tanıtmak patenti engeller mi?

Kural olarak evet, çünkü kamuya açıklanan buluş yeniliğini kaybeder. SMK, buluş sahibinin kendi açıklamaları için başvurudan önceki on iki ay içinde sınırlı bir hoşgörü süresi tanır; yine de başvurudan önce gizliliği korumak en güvenli yoldur.

← Tüm Kavramlar