Sağlık Beyanı

Diğer adları: Fonksiyonel Beyan, Hastalık Riskini Azaltma Beyanı, Health Claim, Sağlık İddiası

Kısaca

Bir gıda veya bileşeni ile sağlık arasında bir ilişki bulunduğunu ifade eden beyan; yalnızca mevzuattaki listelerde yer alan ve bilimsel olarak değerlendirilmiş beyanlar, öngörülen şartlarla kullanılabilir.

Sağlık beyanı, Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliği’ne göre bir gıda, gıda grubu veya bileşeni ile sağlık arasında bir ilişki bulunduğunu belirten, ileri süren veya ima eden beyandır. Örneğin bir besin öğesinin kemiklerin, bağışıklık sisteminin veya sindirim sisteminin normal işleyişine katkısı sağlık beyanıdır.

İzinli Beyanlar

Sağlık beyanları, mevzuattaki listelerde yer alan ve bilimsel olarak değerlendirilmiş beyanlarla sınırlıdır. Her beyan için kullanım şartları belirlenmiştir: ürünün ilgili besin öğesinden belirli bir miktar içermesi, beyanın hangi ifadeyle kullanılacağı ve gerekiyorsa ek uyarılar. Listede olmayan bir beyan, yetkili kurumun öngördüğü bilimsel değerlendirme sürecinden geçmeden kullanılamaz.

Yasak İddialar

Gıdanın bir hastalığı önlediği, tedavi ettiği veya iyileştirdiği iddiası,
Dengeli ve çeşitli beslenmenin yeterli besin öğesi sağlayamayacağı izlenimi yaratan ifadeler,
Kilo kaybının oranına veya miktarına ilişkin ifadeler,
Bir doktorun veya sağlık profesyonelinin onayına dair gerçeğe aykırı ifadeler,
Gıdanın tüketilmemesinin sağlığı olumsuz etkileyeceği izlenimi yaratan ifadeler.

Reklamlarda

Sağlık beyanı içeren reklamlarda beyanın listedeki ifadeyle uyumlu olması ve abartılmaması gerekir. “Bağışıklığın normal işleyişine katkıda bulunur” şeklindeki izinli bir beyanın reklamda “sizi hastalıklardan korur” şeklinde sunulması, hastalık iddiasına dönüşür. Reklamda ispat yükü kuralları da uygulanır.

İlgili Ürünler

Takviye edici gıdalar sağlık beyanlarının en sık kullanıldığı ürünlerdir. İlaç veya gıda olmayan ancak sağlık beyanıyla satışa sunulan ürünler ise Sağlık Beyan ile Satışa Sunulan Ürünlerin Sağlık Beyanları Hakkında Yönetmelik’e tabidir ve bu ürünlerin beyanları için yetkili kurumun izni gerekir. Besin içeriğine ilişkin beyanlar için bkz. Beslenme Beyanı.

Sık Sorulan Sorular

Mevzuatta olmayan bir sağlık beyanını kullanabilir miyiz?

Kural olarak hayır. Sağlık beyanları, mevzuattaki listelerde yer alan ve bilimsel olarak değerlendirilmiş beyanlarla sınırlıdır; listede olmayan bir beyanın kullanılabilmesi için ilgili yetkili kurumun öngördüğü değerlendirme sürecinden geçmesi gerekir.

Sağlık beyanı ile hastalık iddiası arasındaki fark nedir?

Sağlık beyanı, bir besin öğesinin vücut fonksiyonuna katkısı gibi izinli bir ilişkiyi ifade eder; örneğin bir vitaminin bağışıklık sisteminin normal işleyişine katkısı. Bir gıdanın hastalığı önlediği, tedavi ettiği veya iyileştirdiği iddiası ise yasaktır.

← Tüm Kavramlar