Eser

Diğer adları: Fikir ve Sanat Eseri, Telif Hakkı, Copyright Work, Work of Authorship, FSEK m.1/B

Kısaca

Sahibinin hususiyetini taşıyan ve Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda sayılan ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eseri türlerinden birine giren her türlü fikir ve sanat ürünü.

Eser, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun (FSEK) koruduğu temel değerdir. FSEK m.1/B’ye göre eser, sahibinin hususiyetini taşıyan ve kanunda sayılan türlerden birine giren her nevi fikir ve sanat ürünüdür.

Eser Olmanın Şartları

Hususiyet: Ürün, sahibinin kişisel özelliklerini yansıtmalı, sıradan ve herkesin yapabileceği bir çalışma olmamalıdır. Yüksek bir sanatsal değer aranmaz.
Kanundaki türlerden birine girme: Kanun dört tür sayar.
Şekillenme: Fikrin algılanabilir bir biçime bürünmesi gerekir; salt fikir korunmaz.

Eser Türleri

İlim ve edebiyat eserleri (m.2): Kitaplar, makaleler, konferanslar, bilgisayar programları, teknik ve mimari projeler, haritalar.
Musiki eserleri (m.3): Sözlü veya sözsüz besteler.
Güzel sanat eserleri (m.4): Resim, heykel, fotoğraf, grafik, hat, mimarlık eserleri, el sanatları ve uygulamalı sanat eserleri.
Sinema eserleri (m.5): Filmler, diziler, belgeseller gibi hareketli görüntü dizileri.

Başka bir eserden yararlanılarak oluşturulan ve onun karşısında bağımsız olmayan ürünler, örneğin çeviri, uyarlama veya derleme, işleme eser olarak korunur (m.6). İşleme eser oluşturmak için asıl eser sahibinin izni gerekir.

Korumanın Doğuşu ve Süresi

Koruma eserin meydana getirilmesiyle kendiliğinden doğar. Süre, eser sahibinin hayatı boyunca ve ölümünden sonra yetmiş yıldır (m.27). İlk sahibi tüzel kişi olan eserlerde süre, eserin umuma arzından itibaren yetmiş yıldır.

Eserden Doğan Haklar

Eser sahibinin manevi hakları ve mali hakları vardır. Eserle bağlantılı olarak icracı sanatçılar ve yapımcılar da bağlantılı haklara sahiptir. Hakların sahibi için bkz. Eser Sahibi.

Sık Sorulan Sorular

Telif hakkı için eseri tescil ettirmek gerekir mi?

Hayır. Eser, meydana getirildiği anda tescile gerek olmaksızın korunur. Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndaki kayıt ve tescil sistemi yalnızca ispat kolaylığı sağlar; sinema ve musiki eserlerinde ise bazı amaçlarla kayıt zorunludur.

Bir fikir telif hakkıyla korunur mu?

Hayır. FSEK fikri değil, fikrin şekillenmiş ifadesini korur. Aynı fikri farklı biçimde ifade eden kişi, kural olarak eser sahibinin hakkını ihlal etmez.

← Tüm Kavramlar