Bilgisayar Programı

Diğer adları: Yazılım, Kaynak Kod, Yazılım Telif Hakkı, Software Copyright, Computer Program, FSEK m.2/1

Kısaca

Bir bilgisayar sisteminin özel bir işlem veya görev yapmasını sağlayacak biçimde düzene konmuş komut dizisi ile hazırlık çalışmaları; FSEK'te ilim ve edebiyat eseri olarak korunur.

Bilgisayar programları, FSEK m.2/1’de ilim ve edebiyat eserleri arasında sayılır. Kaynak kod, nesne kod ve programın hazırlık tasarım materyali, sahibinin hususiyetini taşıması şartıyla korunur. Koruma tescile bağlı değildir ve eser sahibinin ölümünden sonra yetmiş yıl sürer.

Neler Korunur, Neler Korunmaz?

Korunur: Kaynak ve nesne kod, hazırlık tasarım materyali, kullanıcı arayüzünün özgün unsurları (ayrıca görsel eser olarak).
Korunmaz: Programın altında yatan fikir ve ilkeler, algoritmalar ve arayüz mantığı. Bunlar için ticari sır koruması veya teknik bir etki doğuruyorsa patent yolu düşünülebilir.

Sahiplik

Çalışanların işlerini görürken yazdıkları kodun mali hakları kural olarak işverence kullanılır (FSEK m.18/2). Dış kaynaklı geliştirmede ise yazılım şirketi veya serbest geliştirici ile FSEK m.52’ye uygun, yazılı ve hakları tek tek gösteren bir sözleşme yapılmalıdır. Aksi hâlde sipariş veren şirket, parasını ödediği kodun sahibi olamayabilir. Bkz. Eser Sahibi.

Kullanıcının Yasal Hakları (FSEK m.38)

Programı amacına uygun kullanmak için gerekli olduğu ölçüde çoğaltma ve hata düzeltme
Yükleme, çalıştırma ve bir yedek kopya alma (sözleşmeyle engellenemez)
Programın işleyişini gözlemleme, inceleme ve test etme
Bağımsız bir programla birlikte çalışabilirlik için zorunlu bilgileri, sınırlı koşullarla elde etme

Uygulamada

Yazılım projelerinde lisans sözleşmesinin kapsamı, kaynak kodun teslimi ve emanet (escrow) düzenlemesi, açık kaynak bileşenlerin lisans yükümlülükleri ve bakım-destek hükümleri sonradan en çok uyuşmazlık çıkan konulardır. Bkz. Lisans Sözleşmesi. Yapay zekâ destekli kod üretimi için bkz. Yapay Zekâ ile Üretilen İçerik.

Sık Sorulan Sorular

Yazılımın arkasındaki fikir veya algoritma korunur mu?

Hayır. FSEK, programın herhangi bir ögesinin altında yatan fikir ve ilkeleri korumaz; korunan, bunların kodla ifadesidir. Algoritmalar ve iş mantığı ancak ticari sır olarak veya teknik bir buluşun parçası olarak patentle korunabilir.

Yazılım lisansı alan kişi neleri her durumda yapabilir?

Programı yasal yollardan edinen kişinin programı yüklemesi, çalıştırması, hatalarını düzeltmesi ve kullanım için gerekli olduğu ölçüde bir yedek kopya alması sözleşmeyle engellenemez (FSEK m.38).

← Tüm Kavramlar