E-Ticarette Büyüklük Eşikleri

6563 sayılı Kanun, 2022 değişikliğiyle pazaryerlerini ve satıcıları net işlem hacmine ve işlem sayısına göre orta, büyük ve çok büyük ölçekli olarak sınıflandırmıştır. Ölçek büyüdükçe yükümlülükler ve sınırlamalar da artar. Bu kademeli yapı, pazar gücü yüksek platformlarla küçük oyuncular arasında dengeyi korumayı amaçlar.

Ölçeğe Bağlı Yükümlülükler

• Lisans: Belirli eşikleri aşan pazaryerleri ve satıcılar elektronik ticaret lisansı almak ve lisans ücreti ödemek zorundadır.
• Veri taşınabilirliği ve erişim: Belirli ölçeği aşan satıcılar için veri taşınabilirliği ve kendi e-ticaret ortamları arasında erişim kısıtları.
• Reklam ve indirim bütçesi: Büyük ve çok büyük ölçekli pazaryerlerinin reklam harcamaları ile promosyon, ödül, puan ve kupon gibi indirim bütçeleri net işlem hacmine oranla sınırlandırılmıştır.
• Taşımacılık ve posta: Çok büyük ölçekli pazaryerleri, kendi sitelerindeki satışlar dışında eşya taşımacılığı ve posta hizmetleri yapamaz.
• İlan ve satış: Çok büyük ölçekli pazaryerleri, mal veya hizmet ilanı yayımlıyorsa aynı ortamda satış sözleşmesine imkân tanıyamaz.
• Ödeme hizmetleri: Çok büyük ölçekli pazaryerleri belirli ödeme hizmetlerini ancak lisanslı kuruluşlar aracılığıyla sunabilir.

Bu yükümlülükler, pazaryerine getirilen genel yasaklara ek olarak uygulanır.

Eşiklerin Yıllık Güncellenmesi

Kanun’da 2022’de belirlenen parasal eşikler, Kanun’un ek maddeleri uyarınca e-ticaret hacmindeki yıllık değişim oranında her yıl güncellenir ve Ticaret Bakanlığı tarafından ilan edilir. Örneğin 2026’da yapılan güncellemede eşikler yaklaşık yüzde 48 oranında artırılmıştır. Bu nedenle 2022 tarihli kaynaklarda yer alan rakamlar artık güncel değildir.

Muafiyet

Toplam satış hasılatının yarısından fazlasını e-ticaret dışındaki satışlardan elde eden satıcı ve pazaryerleri, ETBİS kaydı dışındaki ölçeğe bağlı yükümlülüklerin önemli bir kısmından muaftır. Bu oranın her yıl yeniden değerlendirilmesi gerekir.

Uygulamada

Şirketlerin her yıl başında bir önceki yılın net işlem hacmini Bakanlığın ilan ettiği güncel eşiklerle karşılaştırması, ölçek kategorisini belirlemesi ve lisans başvurusu gerekiyorsa mart ayını kaçırmaması gerekir.