Uyumlu Eylem

Uyumlu eylem, rakiplerin yazılı veya sözlü bir anlaşmaya varmadan, aralarındaki doğrudan veya dolaylı temas yoluyla piyasadaki davranışlarını koordine etmesidir. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyumlu eylemi, rekabeti sınırlayıcı anlaşma ile birlikte yasaklar. Böylece rakiplerin resmî bir anlaşma yapmadan koordinasyon kurarak yasaktan kaçması önlenir.

Anlaşmadan Farkı

Anlaşmada taraflar belirli bir davranış konusunda mutabakata varır. Uyumlu eylemde ise böyle bir mutabakat yoktur; ancak taraflar birbirlerinin gelecekteki davranışları hakkındaki belirsizliği ortadan kaldıracak şekilde temas kurar ve buna göre hareket eder. Tipik örnek, rakiplerin gelecekteki fiyat artışlarını birbirine haber vermesi veya bir sektör toplantısında fiyat niyetlerini paylaşmasıdır; bkz. bilgi değişimi.

Uyumlu Eylem Karinesi

Kanun’a göre, bir anlaşmanın varlığının ispatlanamadığı durumlarda piyasadaki fiyat değişmelerinin veya arz ve talep dengesinin ya da teşebbüslerin faaliyet bölgelerinin, rekabetin engellendiği, bozulduğu veya kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik göstermesi, teşebbüslerin uyumlu eylem içinde olduklarına karine sayılır. Taraflar, ekonomik ve rasyonel gerçeklere dayanmak kaydıyla uyumlu eylemde bulunmadıklarını ispatlayarak karineyi çürütebilir.

Uygulamada Kurul, karineyi tek başına değil, rakipler arasındaki temasa ilişkin belgelerle, örneğin e-postalar, mesajlar ve toplantı notlarıyla birlikte kullanma eğilimindedir.

Paralel Davranış Her Zaman İhlal Değildir

Az sayıda büyük oyuncunun bulunduğu piyasalarda, şirketlerin birbirinin fiyatlarını izleyip benzer kararlar alması doğal olabilir. Bağımsız olarak verilmiş ve ekonomik gerekçelerle açıklanabilen paralel davranışlar ihlal değildir. Bu nedenle fiyat kararlarının gerekçelerinin şirket içinde belgelenmesi ve rakiplerle fiyat, maliyet veya strateji konularında temastan kaçınılması önemlidir.