Konsorsiyum
ENBize Ulaşın

Boykot

Diğer adları: Boykot Çağrısı, Tüketici Boykotu, Kolektif Boykot, Boycott, TTK m.54

Yazar

Kısaca

Bir kişi veya işletmeyle iş yapmamaya, ondan mal veya hizmet almamaya ya da onunla ekonomik ilişkiden organize biçimde kaçınmaya yönelik çağrı veya eylem.

Boykot, bir işletmeyle ekonomik ilişkiden organize biçimde kaçınma çağrısıdır. Tüketicilerden, sivil toplum kuruluşlarından veya rakip işletmelerden gelebilir. Sosyal medyanın etkisiyle boykot çağrıları bir işletme için çok kısa sürede ağır sonuçlar doğurabilir.

Tüketici ve Kamuoyu Boykotları

Bir kişinin kendi çevresinde bir ürünü kötülemesi ticari alana yansımadıkça haksız rekabet hükümlerinin konusu değildir. Ancak organize bir boykot hareketini teşvik eden açıklamalar, TTK m.55/1-a-1’deki kötüleme hâli kapsamında değerlendirilebilir. Haksız rekabetten söz edebilmek için genellikle şunlara bakılır:

  • Boykot gerekçesinin gerçeğe dayanıp dayanmadığı
  • Gerekçe ile ortaya çıkan sonuç arasında orantı bulunup bulunmadığı
  • Kullanılan yöntemin hukuka ve dürüstlük kuralına uygun olup olmadığı

Somut gerçekliğe dayanmayan, uydurma veya gereksiz yere incitici iddialarla yapılan çağrılar haksız rekabet oluşturabilir. Buna karşılık tüketicileri korumak veya toplumsal bir sorunu protesto etmek gibi amaçlara hizmet eden ve olgusal temeli olan çağrılar ifade özgürlüğü kapsamında korunur. Anayasa Mahkemesi de sert ve rahatsız edici olsalar bile olgusal temelden yoksun olmayan boykot çağrıları nedeniyle verilen cezaları ifade özgürlüğünün ihlali saymıştır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne göre sınır, çağrının şiddet, nefret veya ayrımcılık içermemesidir.

Rakip İşletmelerin Boykotu

Rakip işletmelerin veya bir teşebbüs birliğinin belirli bir müşteriyle, tedarikçiyle veya yeni giren bir rakiple çalışmamayı kararlaştırması, Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.4’e aykırı bir rekabeti sınırlayıcı anlaşma veya uyumlu eylem olabilir. Hâkim durumdaki bir teşebbüsün tek taraflı boykotu ise hâkim durumun kötüye kullanılması kapsamında incelenir.

Şirketler İçin

Bir boykot çağrısıyla karşılaşan şirket için öncelik, iddiaların doğruluğunu hızlıca tespit etmek ve iletişim stratejisini hukuki değerlendirmeyle birlikte kurmaktır. Gerçek dışı iddialar için düzeltme talebi, ihtiyati tedbir, haksız rekabet ve kişilik hakkı davaları gündeme gelebilir. Ayrıntı için bkz. Boykot Çağrılarının Hukuki Niteliği.

Sık Sorulan Sorular

Bir tüketicinin sosyal medyada boykot çağrısı yapması suç mu?

Kural olarak hayır. Olgusal bir temele dayanan, şiddet, nefret veya ayrımcılık içermeyen boykot çağrıları ifade özgürlüğü kapsamında korunur. Gerçek dışı iddialarla bir işletmeyi gereksiz yere kötüleyen çağrılar ise haksız rekabet veya kişilik hakkı ihlali oluşturabilir.

Rakip şirketlerin bir tedarikçiyi birlikte boykot etmesi hukuka uygun mu?

Hayır. Rakiplerin bir müşteri, tedarikçi veya rakibe karşı ortak boykot kararı alması, 4054 sayılı Kanun m.4 kapsamında rekabeti sınırlayıcı anlaşma veya uyumlu eylem olarak değerlendirilir ve ağır idari para cezalarına yol açabilir.

← Tüm Kavramlar

Bizimle bir görüşme planlayın. İlk görüşme ücretsizdir.

Görüşme Planla