Kartel

Kartel, rakipler arasındaki en ağır rekabet ihlalidir. Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik’e göre kartel; rakipler arasında fiyat tespiti, müşteri, sağlayıcı, bölge ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kota konulması, ihalelerde danışıklılık yapılması ve rekabete hassas bilgilerin paylaşılması gibi amaçlarla yapılan rekabeti sınırlayıcı anlaşmalar ve uyumlu eylemlerdir.

Kartelin Biçimleri

• Fiyat tespiti: Satış fiyatlarının, indirimlerin, kâr marjlarının veya fiyat artış oranlarının rakiplerle birlikte belirlenmesi.
• Pazar paylaşımı: Müşterilerin, bölgelerin veya ürün gruplarının rakipler arasında bölüşülmesi.
• Arz kısıtlaması: Üretim veya satış miktarının birlikte sınırlandırılması.
• İhalelerde danışıklılık: İhaleye girecek veya kazanacak teşebbüsün önceden belirlenmesi, göstermelik teklif verilmesi.
• Rekabete hassas bilgi değişimi: Gelecekteki fiyat, kapasite veya strateji bilgilerinin paylaşılması.
• İşgücü piyasalarında karteller: Çalışan ayartmama ve ücret sabitleme anlaşmaları.

Yaptırımlar

Karteller, niteliği gereği rekabeti kısıtlama amacı taşıdığından piyasa etkisi ayrıca araştırılmadan ihlal sayılır ve muafiyetten yararlanamaz. Teşebbüslere yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idari para cezası verilebilir; ihlalde belirleyici etkisi bulunan yöneticilere ve çalışanlara da ayrıca ceza uygulanabilir. Kartelden zarar görenler üç kat tazminat talep edebilir.

Aktif İşbirliği (Pişmanlık)

Kartele katılan bir teşebbüs, karteli Rekabet Kurumu’na bildirir ve soruşturma boyunca işbirliği yaparsa cezadan bağışıklık veya indirim elde edebilir. Bu programda zamanlama belirleyicidir; ayrıntılar için Pişmanlık Programı kavramına bakabilirsiniz. Kartel soruşturmalarının önemli bir kısmı yerinde inceleme ile başlar.