Bireysel Muafiyet

Bireysel muafiyet, rekabeti sınırlayıcı nitelikteki bir anlaşmanın, sağladığı faydalar nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaktan muaf tutulmasıdır. Kanun’un 5. maddesi, bunun için dört şartın birlikte gerçekleşmesini arar.

Dört Şart

1. Ekonomik veya teknik gelişme: Anlaşma, mal veya hizmetlerin üretim ya da dağıtımında yeni gelişme ve iyileşmeler veya ekonomik ya da teknik gelişme sağlamalıdır.
2. Tüketici yararı: Tüketici bu faydadan pay almalıdır.
3. Rekabetin ortadan kalkmaması: Anlaşma, ilgili pazarın önemli bir bölümünde rekabeti ortadan kaldırmamalıdır.
4. Zorunlu olandan fazla kısıtlama getirmemesi: Rekabet, ilk iki şartta belirtilen amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmamalıdır.

Öz Değerlendirme ve Başvuru

Bireysel muafiyet için Kurul’a başvurmak zorunlu değildir; şartları karşılayan bir anlaşma, başvuru yapılmasa da muafiyetten yararlanır. Tarafların öz değerlendirme yapması ve bunu belgelemesi önerilir. Hukuki belirlilik istenen durumlarda, örneğin büyük ölçekli bir ortak üretim veya dağıtım anlaşmasında, Kurul’dan muafiyet talep edilebilir ya da anlaşmanın rekabet kurallarını ihlal etmediğinin tespiti, yani menfi tespit istenebilir.

Grup Muafiyetinden Farkı

Grup muafiyeti, belirli türdeki anlaşmalar için Kurul’un tebliğlerle önceden belirlediği şartları sağlayan anlaşmaları otomatik olarak muaf tutar. Bireysel muafiyet ise her anlaşmanın kendi koşullarına göre değerlendirilmesini gerektirir. Grup muafiyetinden pazar payı eşiği nedeniyle yararlanamayan dikey anlaşmalar, en sık bireysel muafiyet değerlendirmesine konu olan anlaşmalardır.

Bireysel muafiyet belirli bir süre için verilebilir ve şartlara bağlanabilir; şartlar ortadan kalkarsa Kurul muafiyeti geri alabilir.