Kefalet

Kefalet, kişisel bir teminat türüdür: Kefil, borçlu ödemezse borcu kendi malvarlığıyla ödemeyi üstlenir. Ağır sonuçları nedeniyle Türk Borçlar Kanunu kefaleti sıkı şekil şartlarına bağlamıştır (TBK m.581 vd.).

Şekil Şartları (TBK m.583)

• Sözleşme yazılı olmalıdır.
• Kefilin sorumlu olacağı azami miktar ve kefalet tarihi belirtilmelidir.
• Kefil, azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil ise bu sıfatını kendi el yazısıyla belirtmelidir.
• Kefilin sorumluluğunu artıran sonradan yapılan değişiklikler de aynı şekle tabidir.

Kefalet güvenli elektronik imzayla verilemez; teminat sözleşmeleri kural olarak bu imkânın dışındadır. Bkz. Elektronik İmza.

Eş Rızası (TBK m.584)

Evli bir kişi, mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı yoksa veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmamışsa, ancak eşinin yazılı rızasıyla kefil olabilir. Rıza, sözleşmenin kurulmasından önce veya en geç kurulduğu anda verilmelidir. İstisnalar: Ticaret siciline kayıtlı işletme sahibi veya şirket ortağı ya da yöneticisinin işletme veya şirketle ilgili kefaletleri, esnafın mesleki faaliyetiyle ilgili kefaletleri ve kanunda sayılan bazı kamu destekli kredilerdeki kefaletler.

Türleri

• Adi kefalet: Alacaklı önce borçluya başvurmalıdır; kefil kural olarak borçlu hakkında takip sonuçsuz kalmadan ödemeye zorlanamaz.
• Müteselsil kefalet: Alacaklı, borçluya başvurmadan doğrudan kefile başvurabilir (kanundaki koşullarla). Bankacılıkta yaygın olan türdür.

Sona Erme

• Asıl borç sona erince kefalet de sona erer (TBK m.598/1).
• Gerçek kişiler tarafından verilen her türlü kefalet, sözleşmenin kurulmasından itibaren on yılın geçmesiyle kendiliğinden ortadan kalkar. Kefil, en erken bitimden bir yıl önce, aynı şekle uygun yazılı açıklamayla en çok on yıllık yeni bir dönem için uzatabilir (TBK m.598/3-5).

Kefaletten Farklı Teminatlar

Garanti sözleşmesi asıl borçtan bağımsızdır. Teminat mektubu banka tarafından verilen bir garanti türüdür. Kambiyo senetlerindeki aval ise kefalete özgü şekil şartlarına tabi değildir; bkz. Bono.