Employee or Independent Contractor? (The Dependency Test)

Also known as: Freelancer, Consultant, Disguised Employment, Misclassification, İşçi mi Serbest Çalışan mı

In short

Determining whether a person is an employee under an employment contract or an independent contractor under a service, agency or work contract, based on the real nature of the relationship, particularly dependency, rather than the contract's name.

İş sözleşmesinin üç unsuru vardır: iş görme, ücret ve bağımlılık. Serbest çalışan da bir iş görür ve karşılığında ücret alır; iş sözleşmesini ondan ayıran asıl unsur bağımlılıktır. Bir ilişkinin iş sözleşmesi olup olmadığı, tarafların sözleşmeye verdiği isme göre değil, ilişkinin fiilen nasıl yürüdüğüne göre belirlenir.

Bağımlılığın Göstergeleri

Yargıtay, somut olayın bütününe bakarak özellikle şu ölçütleri değerlendirir:

Kişinin işverenin talimat ve denetimi altında çalışıp çalışmadığı,
İşin işverenin iş organizasyonu içinde ve onun belirlediği yer ve zamanda yapılıp yapılmadığı,
Belirli bir sonuç değil, belirli bir süre için iş gücünün sunulup sunulmadığı,
Ücretin işin sonucuna değil zamana bağlı ve düzenli ödenip ödenmediği,
Araç, gereç ve çalışma ortamının işverence sağlanıp sağlanmadığı,
Kişinin başka işverenlere de hizmet verip vermediği ve kendi hesabına girişimci riski taşıyıp taşımadığı.

Serbest Çalışma Modelleri

Hizmetin sonucuna yönelik eser sözleşmesi, vekâlet sözleşmesi ve şirketler arası hizmet sözleşmeleri, gerçekten bağımsız bir faaliyete dayandığında iş sözleşmesi değildir. Startup’larda sık görülen danışman ve freelance modellerinde, ilişkinin fiilen bağımsız kalması ve sözleşmenin bu gerçekliği yansıtması gerekir.

Yanlış Nitelendirmenin Sonuçları

İlişki iş sözleşmesi sayılırsa kişi kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma, yıllık izin ve iş güvencesi haklarını talep edebilir. Sigortasız çalıştırma nedeniyle sosyal güvenlik primleri, gecikme zamları ve idari para cezaları da doğabilir. Bu nedenle esnek çalışma modelleri kurulurken ilişkinin niteliği baştan doğru belirlenmelidir.

Frequently Asked Questions

We signed a consultancy agreement; could this person be an employee?

Yes. The name of the contract is not decisive. If the person works under the employer's instructions, within its organisation, at set hours and for regular pay, the relationship may be characterised as employment.

What are the consequences of misclassification?

If the relationship is found to be employment, the person may claim employee rights such as severance and notice pay, overtime, annual leave and job security; social security premiums and administrative fines also arise.

← Glossary A–Z