Eser Sahibi

Diğer adları: Yazar, Müellif, Hak Sahibi, Author, Copyright Owner, FSEK m.8

Kısaca

Eseri meydana getiren gerçek kişi; işleme eserlerde işleyen, birlikte meydana getirilen eserlerde ise eseri birlikte oluşturan kişiler.

Eser sahibi, eseri meydana getiren kişidir (FSEK m.8). Eser sahipliği kural olarak gerçek kişiye aittir, çünkü hususiyet ancak bir insanın yaratıcı faaliyetiyle ortaya çıkar. Eser üzerinde adı alışılmış biçimde gösterilen kişi, aksi ispatlanana kadar eser sahibi sayılır.

Birden Çok Kişi Söz Konusuysa

Birlikte eser sahipliği: Eser bölünemeyen bir bütün oluşturuyorsa, eseri birlikte meydana getirenler eser sahibidir ve hakları birlikte kullanır (FSEK m.10/1).
Ayrılabilir katkılar: Ayrılabilir parçalardan oluşan eserlerde her katkı sahibi kendi bölümünün sahibidir.
İşleme eser: Çeviri veya uyarlama gibi işleme eserlerde, asıl eser sahibinin hakları saklı kalmak kaydıyla işleyen kişi eser sahibidir.
Sinema eserleri: Yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo ve diyalog yazarı birlikte eser sahibidir; animasyonda animatör de bunlara eklenir.

Çalışanların Eserleri

FSEK m.18/2’ye göre aralarındaki özel sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça, memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki mali haklar işverence kullanılır. Bu kural tüzel kişilerin organları için de geçerlidir. Eser sahipliği ve manevi haklar ise çalışanda kalır.

Siparişle Yapılan Eserler

Bağımsız çalışanlara, ajanslara veya yazılım şirketlerine yaptırılan işlerde FSEK m.18/2 uygulanmaz. Mali hakların sipariş verene geçmesi için FSEK m.52’ye uygun, yazılı ve devredilen hakların ayrı ayrı gösterildiği bir sözleşme gerekir. Bu, şirketlerin en sık karşılaştığı fikri mülkiyet açıklarından biridir. Bkz. Mali Haklar, Lisans Sözleşmesi.

Yapay zekâ ile üretilen içeriklerde eser sahipliği sorunu için bkz. Yapay Zekâ ile Üretilen İçerik.

Sık Sorulan Sorular

Bir yazılım şirketinde çalışanın yazdığı kodun hakları kime aittir?

Aksine bir sözleşme veya işin niteliğinden farklı bir sonuç çıkmadıkça, işçinin işini görürken oluşturduğu eserlerin mali hakları işverence kullanılır (FSEK m.18/2). Manevi haklar ise ilke olarak eser sahibinde kalır.

Ajans veya serbest çalışana siparişle yaptırılan logo kimin olur?

Siparişle yapılan işlerde mali haklar kendiliğinden siparişi verene geçmez. FSEK m.52'ye uygun, yazılı ve hakları tek tek gösteren bir devir veya lisans sözleşmesi yapılmalıdır.

← Tüm Kavramlar