Olağanüstü Fesih

Diğer adları: Haklı Sebeple Fesih, Önemli Sebeple Fesih, Derhal Fesih, Extraordinary Termination, Termination for Cause

Kısaca

Sürekli edimli bir sözleşmenin, devamını taraflardan biri için çekilmez kılan haklı bir sebep bulunması hâlinde, süreye veya bildirim süresine bağlı kalmaksızın ileriye etkili olarak sona erdirilmesi.

Olağanüstü fesih, sürekli edimli sözleşmelerin olağan fesih kurallarının istisnasıdır. Sözleşmenin devamı taraflardan biri için çekilmez hâle gelmişse, o taraf süre veya bildirim süresine bağlı olmaksızın sözleşmeyi sona erdirebilir. Fesih ileriye etkilidir; o ana kadarki ifalar geçerli kalır.

Haklı Sebep Nedir?

Dürüstlük kuralına göre sözleşmenin devamının fesheden tarafa beklenemeyeceği durumlar haklı sebep sayılır. Örnekler:

Karşı tarafın ağır veya tekrarlanan sözleşme ihlalleri
Güven ilişkisini sarsan davranışlar (ör. rakiple gizli iş birliği, ticari sırların ifşası)
Ödemelerin sürekli olarak yapılmaması
Karşı tarafın iflası veya ödeme kabiliyetini ciddi biçimde yitirmesi

Kanundaki Düzenlemeler

Genel: İfasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde borçlunun temerrüdü hâlinde fesih (TBK m.126).
Kira: Sözleşmenin sürdürülmesini çekilmez kılan önemli sebeplerle fesih (TBK m.331).
Acentelik: Belirli süreli olsa bile haklı sebeplerle her zaman fesih (TTK m.121); bkz. Acentelik Sözleşmesi.
İş sözleşmeleri: Kanunda sayılan haklı sebeplerle derhal fesih; bkz. Haklı Fesih.
Kanunda düzenlenmemiş sözleşmeler: Distribütörlük, franchise ve benzeri sürekli sözleşmelerde Yargıtay, haklı sebeple feshi genel ilke olarak kabul eder.

Sözleşmede Düzenleme

Ticari sözleşmelerde haklı fesih sebeplerinin sayılması, ihlalin giderilmesi için süre verilmesi (cure period) ve fesih bildiriminin şekli önceden düzenlenmelidir. Tacirler arasında fesih bildirimi noter, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imzalı KEP ile yapılır (TTK m.18/3).

Haksız Feshin Sonuçları

Haklı sebep bulunmadığı anlaşılırsa fesih, olağan fesih süresine uyulmamış veya süresinden önce yapılmış sayılır ve fesheden taraf karşı tarafın zararını tazmin etmekle yükümlü olabilir. Distribütör ve acentelerde ayrıca denkleştirme tazminatı gündeme gelebilir.

Sık Sorulan Sorular

Belirli süreli bir sözleşme süresi dolmadan feshedilebilir mi?

Haklı bir sebep varsa evet. Sürekli edimli sözleşmelerde sözleşmenin devamının taraflardan biri için dürüstlük kuralına göre beklenemeyeceği durumlarda süre beklenmeksizin fesih mümkündür. Haklı sebep yoksa erken fesih tazminat sorumluluğu doğurur.

Haklı sebebin varlığını kim ispat eder?

Feshin haklı sebebe dayandığını fesheden taraf ispat eder. Bu nedenle fesih bildiriminde sebebin açıkça yazılması ve önceki ihtarların, yazışmaların ve tutanakların saklanması önemlidir.

← Tüm Kavramlar