Haklı Fesih

Diğer adları: Derhâl Fesih, Bildirimsiz Fesih, İK m.24, İK m.25, Haklı Nedenle Fesih

Kısaca

İşçi veya işverenin, İş Kanunu m.24 ve m.25'te sayılan sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâller veya zorlayıcı sebepler nedeniyle iş sözleşmesini bildirim süresi beklemeksizin derhâl feshetmesi.

Haklı fesih, iş sözleşmesinin bildirim süresi beklenmeksizin derhâl sona erdirilmesidir. İş Kanunu, işçinin haklı fesih nedenlerini 24. maddede, işverenin haklı fesih nedenlerini 25. maddede sayar. Bu nedenler üç grupta toplanır: sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâller ve benzerleri, zorlayıcı sebepler.

İşçinin Haklı Fesih Nedenleri (m.24)

İşin niteliğinden doğan ve işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olan durumlar,
İşverenin işçiyi yanıltması, işçiye veya aile üyelerine hakaret etmesi, cinsel taciz veya psikolojik tacizde bulunması,
Ücretin kanun veya sözleşme hükümlerine uygun olarak hesap edilmemesi veya ödenmemesi; uygulamada en sık görülen neden budur, bkz. Ücret Alacakları,
Çalışma koşullarının uygulanmaması,
İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süreyle işin durmasını gerektiren zorlayıcı sebepler.

İşverenin Haklı Fesih Nedenleri (m.25)

İşçinin kendi kastından veya düzensiz yaşayışından doğan hastalık nedeniyle art arda üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla devamsızlık; diğer hastalıklarda bildirim süresini altı hafta aşan devamsızlık,
İşçinin doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışları, işverene hakaret, işyerinde sarhoşluk, hırsızlık, sır ifşası,
İşverenden izin almaksızın veya haklı bir nedene dayanmaksızın ardı ardına iki iş günü, bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü veya bir ayda üç iş günü işe devam etmemek,
Yapmakla ödevli olduğu görevleri hatırlatıldığı hâlde yapmamakta ısrar etmek,
İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla çalışamaz duruma getiren zorlayıcı sebepler,
İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması hâlinde devamsızlığın bildirim süresini aşması.

Süreler

Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâllere dayanan fesih hakkı, öğrenmeden itibaren altı iş günü ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır (m.26). Süre geçirilirse fesih haklı nedene dayanmamış sayılabilir.

Sonuçları

İşverenin m.25/II kapsamındaki haklı feshinde işçi kıdem ve ihbar tazminatı alamaz; sağlık ve zorlayıcı sebeplere dayalı fesihlerde ise kıdem tazminatı ödenir. İşçinin haklı feshinde işçi kıdem tazminatı alır, ihbar tazminatı alamaz. Haklı fesih nedeninin varlığını ispat yükü, fesih iradesini açıklayan taraftadır.

Sık Sorulan Sorular

İşçi haklı nedenle istifa ederse kıdem tazminatı alır mı?

Evet. İşçi İş Kanunu m.24'te sayılan haklı nedenlerden biriyle sözleşmeyi feshederse, en az bir yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatına hak kazanır. İhbar tazminatı ise alamaz.

Haklı fesih için süre var mı?

Evet. Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâllere dayanan fesih hakkı, diğer tarafın bu davranışı öğrendiği günden itibaren altı iş günü içinde ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır; işçinin olayda maddi çıkar sağlaması hâlinde bir yıllık süre uygulanmaz.

← Tüm Kavramlar