Çalışma Koşullarında Esaslı Değişiklik

İş Kanunu’nun 22. maddesine göre işveren, iş sözleşmesiyle, iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklarla ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirerek yapabilir.

Hangi Değişiklikler Esaslıdır?

Esaslı değişiklik, işçinin aleyhine olan ve çalışma koşullarını önemli ölçüde etkileyen değişikliktir. Uygulamada şu değişiklikler sıklıkla esaslı kabul edilir:

• Ücretin, primin veya yan hakların azaltılması,
• İşçinin farklı bir şehre veya uzak bir işyerine nakli,
• Görev veya unvanın aşağı yönlü değiştirilmesi,
• Çalışma saatlerinin veya vardiya düzeninin önemli ölçüde değiştirilmesi,
• İşçinin onayı olmadan uzaktan çalışmaya geçirilmesi.

İş sözleşmesinde işverene geniş bir yönetim hakkı tanıyan hükümler (örneğin “işveren işçiyi gerekli gördüğü yerde çalıştırabilir”), Yargıtay’a göre ancak objektif ölçüler içinde ve işçiye zarar vermeyecek şekilde kullanılabilir.

Usul

1. İşveren değişikliği işçiye yazılı olarak bildirir.
2. İşçi, bildirimden itibaren altı iş günü içinde değişikliği yazılı olarak kabul etmezse değişiklik işçiyi bağlamaz.
3. İşveren bu durumda, değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli neden bulunduğunu yazılı olarak açıklayarak ve bildirim süresine uyarak sözleşmeyi feshedebilir.

Taraflar her zaman anlaşarak çalışma koşullarını değiştirebilir; ancak değişiklik geriye etkili olamaz.

İşçinin İmkânları

Değişikliği kabul etmeyen işçi, işverenin feshi üzerine şartları varsa işe iade davası açabilir. İşverenin değişikliği kabul edilmeden fiilen uygulaması ise işçiye, özellikle ücretin düşürülmesi gibi durumlarda, sözleşmeyi haklı nedenle feshetme ve kıdem tazminatı talep etme imkânı verebilir.