Ücret Alacakları

Ücret, İş Kanunu’nun 32. maddesine göre bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve parayla ödenen tutardır. Ücret alacakları, iş davalarının en sık konusudur.

Ödeme Zamanı ve Şekli

• Ücret en geç ayda bir ödenir; iş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleriyle ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir.
• Ücret kural olarak Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödenir; mevzuatta belirlenen işverenler için ücretin banka aracılığıyla ödenmesi zorunludur.
• Ücret ödemelerinde işçiye ücret hesap pusulası (bordro) verilmelidir.

Ücretin Ödenmemesi

• Faiz: Zamanında ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.
• İş görmekten kaçınma: Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle işin bırakılması grev sayılmaz ve işçinin sözleşmesi bu nedenle feshedilemez.
• Haklı fesih: Ücretin kanun veya sözleşme hükümlerine uygun olarak hesap edilmemesi veya ödenmemesi işçiye haklı fesih hakkı verir ve işçi kıdem tazminatına hak kazanır.

Ücretin Korunması

Ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez ve başkasına devredilemez (nafaka alacakları hariç). İşveren, toplu iş sözleşmesinde veya iş sözleşmesinde gösterilen sebepler dışında işçiye ücret kesme cezası veremez; verilecek ceza bir ayda iki gündelikten fazla olamaz.

İspat

Ücretin ödendiğini ispat yükü işverendedir; ödeme banka kayıtları ve imzalı bordrolarla ispatlanır. Ücretin miktarı tartışmalıysa işçinin mesleği, kıdemi ve emsal ücretler dikkate alınır. Prim ve ikramiye gibi değişken ödemelerin koşulları sözleşmede açıkça yazılmazsa, işyeri uygulaması hâline gelerek talep edilebilir hak niteliği kazanabilir. Fazla çalışma ücretleri ve diğer ücret alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir.