Menfi Zarar

Diğer adları: Olumsuz Zarar, Güven Zararı, Reliance Damages, Negative Interest, Reliance Interest

Kısaca

Alacaklının, sözleşmenin geçerli olarak kurulacağına veya ayakta kalacağına güvenmesi nedeniyle uğradığı zarar; sözleşme hiç yapılmamış olsaydı bulunacağı durum ile mevcut durumu arasındaki fark.

Menfi (olumsuz) zarar, alacaklının sözleşmeye duyduğu güvenin boşa çıkmasından doğan zarardır. Alacaklı, sözleşme hiç yapılmamış olsaydı malvarlığı hangi durumda olacak idiyse, o duruma getirilir.

Kapsamı

Sözleşmenin yapılması için katlanılan masraflar (müzakere, danışmanlık, noter giderleri)
İfaya hazırlık için yapılan harcamalar (nakliye, depolama, üretim hazırlığı)
Sözleşmeye güvenerek kaçırılan başka bir sözleşme fırsatı

Ne Zaman İstenir?

Sözleşmeden dönme: Temerrüt nedeniyle sözleşmeden dönen alacaklı, borçlu kusursuzluğunu ispat edemezse, sözleşmenin hükümsüz kalmasından doğan zararını ister (TBK m.125/3); bkz. Sözleşmeden Dönme.
Sözleşme görüşmelerinde kusur: Müzakereleri haksız biçimde kesen veya önemli bilgileri gizleyen tarafın sorumluluğu; bkz. Niyet Mektubu.
Yanılma: Kendi kusuruyla yanılarak sözleşmeden kurtulan taraf, karşı tarafın sözleşmenin hükümsüzlüğünden doğan zararını öder; bkz. İrade Sakatlığı.
Geçersiz sözleşmeler: Şekle aykırılık gibi nedenlerle geçersiz olan sözleşmelerde kusurlu tarafın sorumluluğu.

Müspet Zarardan Farkı

Müspet zarar ifa yararını, yani sözleşme ifa edilseydi elde edilecek durumu korur. Menfi zarar ise sözleşme hiç yapılmasaydı bulunulacak durumu esas alır. Menfi zarar kural olarak müspet zarardan fazla olamaz; çünkü alacaklı, sözleşme ifa edilseydi elde edeceğinden fazlasını isteyememelidir.

İspat

Menfi zararın ispatı genellikle daha kolaydır; çünkü masraflar faturalar ve ödeme belgeleriyle gösterilebilir. Kaçırılan fırsatın ispatı ise somut bir alternatif teklifin varlığını gerektirir.

Sık Sorulan Sorular

Menfi zarar hangi masrafları kapsar?

Sözleşmenin kurulması ve ifası için yapılan masraflar (ör. noter, nakliye, ekspertiz giderleri), sözleşmeye güvenerek kaçırılan başka bir fırsatın kaybı ve bu güvene dayalı diğer kayıplar menfi zararın kapsamındadır.

Müzakereler sonuçsuz kalırsa menfi zarar istenebilir mi?

Karşı taraf, sözleşmenin kurulacağına dair haklı bir güven yaratıp müzakereleri dürüstlük kuralına aykırı biçimde sonlandırdıysa, sözleşme görüşmelerinde kusur (culpa in contrahendo) nedeniyle menfi zarar istenebilir.

← Tüm Kavramlar