Tanıma ve Tenfiz

Tanıma, yabancı bir mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm ve kesin delil etkisi doğurmasıdır. Tenfiz ise kararın Türkiye’de icra edilebilir hâle gelmesidir. Her ikisi de 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’da (MÖHUK) düzenlenir.

Yabancı Mahkeme Kararlarının Tenfizi

Yabancı bir mahkeme kararının tenfiz edilebilmesi için:

• Kararın, verildiği ülke hukukuna göre kesinleşmiş olması,
• Türkiye ile karar ülkesi arasında karşılıklılık bulunması (anlaşma, kanun veya fiili uygulama yoluyla),
• Kararın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemiş olması,
• Kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması,
• Davalının usulüne uygun çağrılmamış veya savunma hakkının kısıtlanmamış olması gerekir.

Tenfiz davasında Türk mahkemesi davanın esasını yeniden incelemez. Tanıma için karşılıklılık şartı aranmaz.

Yabancı Hakem Kararları

Türkiye, 1958 New York Sözleşmesi’ne taraftır. Sözleşmeye taraf bir ülkede verilen ticari hakem kararları, sözleşmede sayılan sınırlı ret sebepleri (geçersiz tahkim anlaşması, savunma hakkının ihlali, yetki aşımı, kamu düzenine aykırılık gibi) dışında Türkiye’de tenfiz edilir. New York Sözleşmesi kapsamına girmeyen hakem kararlarının tenfizi MÖHUK’a tabidir. Bu nedenle uluslararası sözleşmelerde tahkim şartı, mahkeme kararına göre tenfiz bakımından çoğu zaman daha güvenlidir.

Usul

• Tenfiz davası, aleyhine tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri mahkemesinde, yoksa Kanun’da belirtilen mahkemelerde açılır.
• Dilekçeye kararın aslı veya onaylı örneği, kesinleşme şerhi ve onaylı tercümeleri eklenir; apostil şerhi gerekir.
• Tenfiz kararından sonra yabancı karar, Türk mahkemesi kararı gibi icra edilir.

Yabancı mahkeme seçimine ilişkin sözleşme hükümleri için bkz. Yetki Sözleşmesi.