Yetki Sözleşmesi

Diğer adları: Yetki Şartı, Yetkili Mahkeme Seçimi, Jurisdiction Clause, Forum Selection Clause, Choice of Court

Kısaca

Tacirlerin veya kamu tüzel kişilerinin, aralarındaki uyuşmazlıklarda hangi yer mahkemesinin yetkili olacağını yazılı olarak belirledikleri sözleşme veya sözleşme hükmü.

Yetki sözleşmesi, taraflar arasındaki uyuşmazlıklara hangi yer mahkemesinin bakacağının önceden belirlenmesidir. Ticari sözleşmelerde genellikle “uyuşmazlıklarda İstanbul mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir” şeklinde bir hükümle yapılır.

Geçerlilik Şartları

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre (m.17-18):

Yetki sözleşmesi yalnızca tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapılabilir.
Sözleşme yazılı olmalıdır.
Uyuşmazlığın doğacağı hukuki ilişki belirli veya belirlenebilir olmalıdır.
Yetkili kılınan mahkeme veya mahkemeler belirtilmelidir.
Kesin yetki kurallarının bulunduğu hâllerde, örneğin taşınmazın aynına ilişkin davalarda, yetki sözleşmesi yapılamaz.

Münhasır Yetki

Taraflar aksini kararlaştırmadıkça dava yalnızca sözleşmede belirlenen mahkemede açılır. Taraflar, genel yetkili mahkemelerin de yetkili kalacağını açıkça yazabilir.

Yetki Sözleşmesi Yapılamayan Durumlar

Tüketici sözleşmeleri: Tüketiciler tacir olmadığından yetki şartı tüketiciyi bağlamaz.
İş sözleşmeleri: İşçi tacir olmadığından iş sözleşmesindeki yetki şartı geçerli değildir; iş davalarında ayrıca özel yetki kuralları uygulanır.

Yabancı Mahkeme Seçimi

Yabancılık unsuru taşıyan sözleşmelerde taraflar, yabancı bir mahkemenin yetkili olduğunu da kararlaştırabilir; bunun için yazılı anlaşma ve Türk mahkemelerinin münhasır yetkisinin bulunmaması gerekir. Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de uygulanması ayrıca tanıma ve tenfiz gerektirir.

Tahkimden Farkı

Yetki sözleşmesi uyuşmazlığın hangi devlet mahkemesinde görüleceğini belirler. Uyuşmazlığın devlet mahkemesi yerine hakemlerce çözülmesi için tahkim şartı gerekir. Para alacağına ilişkin ticari davalarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurma zorunluluğu da ayrıca dikkate alınmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Tüketiciyle yapılan sözleşmeye "İstanbul mahkemeleri yetkilidir" yazılabilir mi?

Yazılabilir ama tüketici bakımından bağlayıcı olmaz. Yetki sözleşmesi ancak tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapılabilir. Tüketici, kendi yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde dava açabilir.

Yetki sözleşmesiyle seçilen mahkeme tek yetkili mahkeme mi olur?

Taraflar aksini kararlaştırmadıkça evet. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre yetki sözleşmesiyle belirlenen mahkemede dava açılır; taraflar başka mahkemelerin de yetkili olacağını açıkça kararlaştırabilir.

← Tüm Kavramlar