Borca Batıklık

Diğer adları: Borca Batık Şirket, Over-indebtedness, Balance Sheet Insolvency, Ara Bilanço, İflas Erteleme, TTK 376/3

Kısaca

Şirketin aktiflerinin, hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de muhtemel satış fiyatları üzerinden yapılan değerlemede borçlarını karşılamaya yetmemesi; yönetim organının mahkemeye bildirim yükümlülüğünü doğurur.

Borca batıklık, şirketin aktiflerinin borçlarını karşılamaya yetmemesidir. Türk Ticaret Kanunu’nun 376. maddesinin üçüncü fıkrası, borca batıklık hâlinde yönetim organına ara bilanço çıkarma ve mahkemeye bildirimde bulunma yükümlülüğü getirir. Bu yükümlülük, yönetim kurulunun devredilemez görevleri arasındadır.

Borca Batıklığın Tespiti

Şirketin borca batık durumda bulunduğu şüphesini uyandıran işaretler varsa yönetim kurulu bir ara bilanço çıkartır. Bu bilanço iki ayrı esasa göre hazırlanır:

İşletmenin devamlılığı esası: Şirketin faaliyetlerine devam edeceği varsayımıyla,
Muhtemel satış fiyatları esası: Varlıkların satılması hâlinde elde edilecek değerlerle.

Aktiflerin her iki esasa göre de borçları karşılamaya yetmediği görülürse şirket borca batıktır.

Mahkemeye Bildirim

Borca batık şirketin yönetim kurulu, durumu şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine bildirerek şirketin iflasını ister. Şirketin, borca batıklığı ortadan kaldıracak ölçüde alacaklarının, alacaklılarca sıralamada diğer tüm alacaklılardan sonraya bırakıldığına ilişkin yazılı beyanlar varsa bildirim yapılmayabilir. Uygulamada ortakların şirkete verdiği borçlar bu yolla sıralamada geriye bırakılır.

Kur Farkı İstisnası

Henüz ödenmemiş yabancı para borçlarından doğan kur farkı zararları, Ticaret Bakanlığı tebliği uyarınca 1 Ocak 2028’e kadar borca batıklık hesaplamalarında dikkate alınmayabilir; bkz. Sermaye Kaybı.

Konkordato

Borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altındaki şirket, iflastan kaçınmak için İcra ve İflas Kanunu’na göre konkordato talep edebilir. Konkordato süreci, alacaklılarla borçların yeniden yapılandırılmasını mahkeme gözetiminde mümkün kılar.

Yöneticilerin Sorumluluğu

Borca batıklığa rağmen bildirimde bulunmayan ve şirketin faaliyetlerini sürdürerek borçlarını artıran yöneticiler, alacaklıların uğradığı zarardan sorumlu tutulabilir; bkz. Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğu. Aynı kurallar limited şirketlere de uygulanır.

Sık Sorulan Sorular

Şirket borca batık olduğunda yönetim ne yapmalı?

Borca batıklık şüphesi varsa yönetim kurulu hem işletmenin devamlılığı hem de muhtemel satış fiyatları esasına göre bir ara bilanço çıkartır. Aktifler her iki esasa göre de borçları karşılamıyorsa durumu şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine bildirerek şirketin iflasını ister. Alacaklılar alacaklarını sıralamada geriye bırakırsa bildirim yapılmayabilir.

Borca batık şirket için iflas dışında bir çözüm var mı?

Şirket, borçlarını vadesinde ödeyemeyeceğini veya borca batık olduğunu gösteren durumlarda İcra ve İflas Kanunu'na göre konkordato talep edebilir. Konkordato, alacaklılarla yeniden yapılandırma imkânı sağlar; ancak bunun için gerçekçi bir iyileştirme projesi gerekir.

← Tüm Kavramlar